Soomaaliya ayaa diiwaangelisay markab xamuul ah oo hoos imanaya calankeeda qaranka markii ugu horreysay tan iyo bilowgii dagaalkii sokeeye ee 1991, taasoo calaamad u ah tallaabo taariikhi ah oo ku saabsan waaxda badda ee dalka.

Wasaaradda Federaalka ee Dekedaha iyo Gaadiidka Badda ayaa ku dhawaaqday in markabka xamuulka ee Guney si rasmi ah loogu daray diiwaanka maraakiibta Soomaaliya, iyadoo lambarka “Guney” (IMO 8230417) uu dib ugu soo celinayo maraakiibta calanka Soomaaliya ku socda diiwaannada rasmiga ah ee dalka kadib in ka badan soddon sano.

Soomaaliya, oo leh xeebta ugu dheer qaaradda Afrika ee dhul weynaha, ayaa muddo dheer la kulmeysay in biyahaheeda ay isticmaalaan maraakiib aan diiwaangashanayn, taasoo ka dhigaysa kuwo u nugul burcad-badeednimo iyo kalluumeysi sharci-darro ah.

Wasiirka Dekedaha iyo Gaadiidka Badda ee Soomaaliya, Cabdulqaadir Maxamed Nuur, ayaa diiwaangelintan ku tilmaamay guul weyn oo lagu soo celinayo nidaamka diiwaangelinta maraakiibta iyo kormeerka, taasoo lagu xoojinayo amniga badda iyo ilaalinta kheyraadka badda ee dalka.

“Tani waa markii ugu horreysay tan iyo burburkii dalka in markab lagu diiwaangeliyo calanka Soomaaliya, taasoo calaamad u ah dib u soo nooleynta awoodda iyo sharafta calanka,” ayuu yiri Cabdulqaadir.

“Diiwaangelintan waxay timid kadib markii la dhammaystiray dhammaan shuruudaha sharci ee looga baahan yahay markab si uu u qaado calanka qaranka. Wasaaraddu waxay soo dhaweynaysaa milkiilayaasha maraakiibta iyo maalgashadayaasha inay maraakiibtooda ku diiwaangeliyaan calanka Soomaaliya,” ayuu raaciyay.

Dadaalkan ayaa sidoo kale taageeraya horumarinta dhaqaalaha buluugga ah ee Soomaaliya, kaasoo leh fursado waaweyn oo aan weli si buuxda looga faa’iideysan.

Qaab-dhismeedka sharci ee dib-u-habayntan ayaa dhawaan ansixiyay golaha wasiirrada Soomaaliya oo uu hoggaaminayo Ra’iisul Wasaare Xamza Cabdi Barre.

Wasiirka ayaa tilmaamay in tallaabadani ay abuuri karto fursado cusub oo ku saabsan warshadaha maraakiibta dalka, isla markaana dhiirrigelin karto milkiilayaasha iyo maalgashadayaasha inay sahamiyaan fursadaha hoos yimaada calanka Soomaaliya.

Diiwaangelinta Guney ayaa ku xigtay heshiis la saxiixay 30-ka Maarso oo u dhexeeya Wasaaradda Dekedaha iyo Gaadiidka Badda iyo Somali Ship Register Limited si loo dhiso diiwaan rasmi ah oo maraakiibta calanka Soomaaliya leh, taasoo qayb ka ah dib-u-habayn ballaaran oo la jaanqaadaysa Qorshaha Isbeddelka Qaranka ee dowladda federaalka (NTP).