Burkina Faso imezindua kiwanda chake cha kwanza cha taifa cha kusafisha dhahabu, hatua muhimu katika juhudi za nchi hiyo za kusindika dhahabu yake zaidi ndani ya nchi badala ya kuisafirisha nje kwa ajili ya kusafishwa.
Mradi huo ulianza miaka mitatu iliyopita.
Kiwanda hicho, kinachojulikana kama RAFFINOR-BF, kilizinduliwa rasmi mjini Ouagadougou Septemba 28, 2026 na Rais Ibrahim Traore.
Burkina Faso, nchi ya Afrika Magharibi isiyo na pwani, ni mojawapo ya nchi zinazoongoza kwa uzalishaji wa dhahabu barani Afrika, na dhahabu ni moja ya vyanzo muhimu zaidi vya mapato ya mauzo ya nje ya nchi hiyo.
Kulingana na serikali ya Burkina Faso, nchi hiyo ilizalisha zaidi ya tani 94 za dhahabu mwaka 2025, kiwango cha rekodi na ongezeko la zaidi ya tani 30 ikilinganishwa na mwaka 2024.
Hata hivyo, kwa miaka mingi, sehemu kubwa ya dhahabu iliyozalishwa nchini humo imekuwa ikisafirishwa ikiwa ghafi au imesindikwa kwa kiasi kidogo tu.
Uwezo wa kiwanda kipya
Kiwanda hicho kipya kimeundwa kubadili hali hiyo.
Kikiwa kiko eneo la Ouaga 2000, kinajumuisha kiwanda cha kusafisha dhahabu, maabara, eneo la kuyeyusha madini, sehemu salama za kuhifadhia na kitengo cha utengenezaji wa vito.
Katika awamu yake ya kwanza, kiwanda hicho kinatarajiwa kuwa na uwezo wa kusafisha takriban tani 164 za dhahabu kwa mwaka na kuzalisha dhahabu yenye usafi wa hadi asilimia 99.99, au karati 24.
Mamlaka zinasema kuwa kituo hicho kinaweza hatimaye kupanua uwezo wake hadi kufikia takriban tani 515 kwa mwaka.
Mradi huo unaripotiwa kugharimu zaidi ya faranga za CFA bilioni 11, yaani takriban Dola milioni 19. Huku fedha zikipatikana kupitia kampuni ya taifa ya madini ya thamani ya Burkina Faso, SONASP, kwa kushirikiana na washirika wa sekta binafsi.
Kwa nini kiwanda hiki ni muhimu?
Lengo kuu ni kuhakikisha kuwa sehemu kubwa ya thamani inayotokana na dhahabu ya Burkina Faso inabaki ndani ya nchi.
Badala ya kuchimba dhahabu na kuisafirisha nje kwa ajili ya kusindikwa, sasa Burkina Faso inaweza kufanya sehemu ya mchakato wa kusafisha dhahabu ndani ya nchi.
Hatua hii inaweza kuleta shughuli zaidi za kiuchumi kupitia usafishaji, usafirishaji, uhifadhi, utengenezaji wa vito na viwanda vingine vinavyohusiana na sekta hiyo.
Serikali pia inatarajia kituo hicho kuunda takriban ajira 100 za moja kwa moja na zaidi ya ajira 5,000 zisizo za moja kwa moja.
Lakini kiwanda cha kusafisha dhahabu ni zaidi ya ajira tu.
Kiwanda cha kusafisha dhahabu ni sehemu ya msukumo wa Rais Ibrahim Traore wa kudhibiti zaidi rasilimali za madini za Burkina Faso.
Kwa kusafisha dhahabu ndani ya nchi, nchi inalenga kuongeza thamani nyumbani, kuongeza shughuli za kiuchumi na kuimarisha nafasi yake kama kitovu cha usindikaji dhahabu Afrika Magharibi.
Uzinduzi huu unakuja huku nchi kadhaa zinazozalisha dhahabu barani Afrika zikitafuta udhibiti mkubwa zaidi wa mnyororo wa thamani ya madini.
Kwa Burkina Faso, changamoto kuu itakuwa kuhakikisha kiwanda cha kusafisha mafuta kinapata dhahabu ya kutosha na kinafanya kazi kwa uwezo kamili ili kutoa faida zinazotarajiwa za kiuchumi.
