Taron Kolin Afirka da aka kammala kwanan nan a Nairobi ya bar matasan Afirka da yawa kamar ni a cikin mawuyacin hali tsakanin duniyoyi biyu.

A gefe guda, sanarwar Nairobi ta cika da irin kishin Afirka mai zurfi, wanda ke mayar da hankali kan makomar da muka daɗe muna nema. Sanarwar na magana ne game da masana'antu, 'yancin kai, da kuma "haɗin gwiwa na daidaito" tsakanin Afirka da Faransa.

A gefe guda kuma, wani sabon yanayi na shakku ya mamaye kafofin watsa labarai. Mutane da yawa suna nuni ga tsohon tarihin shiga tsakani na Faransa a nahiyar a matsayin dalilin yin watsi da taron gaba ɗaya.

A matsayina na matashi ɗan Afirka, na fahimci fushin, amma ina ganin muna yin tambayoyi marasa kyau.

Batun gaskiya ba shi ne ko Faransa abokiya ce "kyakkyawa" ko akasin haka. Matsalar gaske ita ce ko cibiyoyin Afirka suna da ƙarfi sosai don tabbatar da cewa yarjejeniyoyin da aka sanya hannu a Nairobi, kamar ta saka hannun jari na Yuro biliyan 23, za su yi wa mutanenmu hidima.

Fifita Afirka a farko?

Da farko, dole ne mu fahimci yadda duniya ke aiki. Babu wani nau'in tarihi da Faransa, Amurka, China, ko Rasha za su ƙirƙiri manufar ƙasashen waje da za ta mayar da hankali kan muradun Afirka. Wannan ba diflomasiyya ba ce, kuma ba zai faru ba.

Jami'in diflomasiyyar Faransa da ke zaune yana nan ne don tabbatar da muradun Faransa. Jami'in diflomasiyyar China yana nan shi ma don tabbatar da muradun China. Amurka za ta yi haka a koyaushe.

A yi tsammanin wata ƙasa daga ƙasashen waje za ta fifita cigabanmu fiye da ribar tattalin arzikinta, babban kuskuren fahimtar dangantakar ƙasashen duniya ne.

Maimakon yin iƙirarin cewa taron koli yana da matsala saboda bai mayar da hankali kan muradun Afirka ba, ya kamata mu yi tambaya ta yaya za mu iya canza wannan yanayin ta hanyar diflomasiyyarmu.

Ware kai ba dabarar da za ta yiwu ba ce a duniyarmu ta zamani. Wani nau'i ne na kashe kai a siyasance. Ko da manyan abokan hamayya a fagen duniya, kamar Amurka da China, suna neman hanyoyin haɗa kai da juna da kuma yin aiki tare inda muradunsu suka haɗu.

Idan manyan ƙasashe na duniya suka fahimci cewa ba za su iya yin watsi da juna ba, Afirka ba za ta iya tsayawa ita kaɗai ba. Ba za mu iya cin nasara ba ta hanyar nisantar teburin. Muna cin nasara ta hanyar canza yadda muke nuna kanmu.

Jiran karbar umarni

Matsalar da ake ciki a yanzu ita ce Afirka galibi tana tsaye a cikin yanayin jiran mayar da martani. Muna jiran manyan ƙasashen duniya su tsara sharuɗɗan kulla mu’amala, sannan mu fito don mayar da martani a kansu. Shi ya sa muke jin kamar an ware mu.

Hanya ɗaya da Afirka za ta fara cin nasara ita ce ta hanyar kafa manufofin ƙasashen waje da dabarunta da farko.

Muna buƙatar mu koma daga zama masu mayar da martani zuwa zama masu tsara dokoki. Dole ne mu gyara cibiyoyinmu mu ƙarfafa su don kada a kira mu zuwa teburin sanya hannu kan takardar da aka riga aka rubuta. Madadin haka, ya kamata mu kawo takardarmu zuwa teburin.

Sanarwar Nairobi ta ambaci buƙatar yin garambawul ga Kwamitin Tsaro na Majalisar Dinkin Duniya da tsarin kuɗi na duniya. Waɗannan manyan manufofi ne masu rikitarwa waɗanda ke buƙatar haɗin gwiwar manyan ƙasashen duniya.

A halin yanzu, tsarin yana tauye mu. Ƙasashen Afirka suna biyan riba mai yawa fiye da sauran yankuna, wanda ke gurgunta ikonmu na saka hannun jari a kanmu.

Amma ba za mu iya canza waɗannan ƙa'idoji ta hanyar yin korafi game da su daga gefe ba. Za mu iya canza su ne ta hanyar gina ikon hukumomi da ake buƙata don neman sabuwar yarjejeniya.

Idan jami'in diflomasiyya na Afirka ya tsaya a gaban jami'in diflomasiyyar Faransa, aikinsu ya kamata ya zama iri ɗaya. Ya kamata su kasance a wurin don neman tabbatar da muradun Afirka da irin rashin tausayi da bayyananniyar manufa irin wadda takwaransa ya kawo a teburin tattaunawar.

Idan suna taka rawar mai mayar da martani ne kawai, wannan manufa ce da gazawar dabarunmu. Dole ne mu tambayi kanmu yadda za mu iya tabbatar da cewa wakilanmu sun shirya yin shawarwari daga matsayi mai ƙarfi.

Na biyu, wannan taron koli yana da muhimmanci saboda yana nuna tarkon labarin Gabas da Yamma. Sau da yawa ana gaya mana cewa dole ne mu zaɓi ɓangare a cikin sabon Yaƙin Cacar Baki da ake yi.

Ya kamata Afirka ta ƙauracewa wannan zaɓin. Bai kamata Afirka ta zaɓi Gabas ko Yamma ba. Afirka dole ne ta zaɓi Afirka.

Zaɓi Afirka

Ya kamata mu kasance a shirye mu yi mu'amala da duk wanda ya shirya cika sharuddanmu. Ko abokin tarayya ya fito daga Gabas ko Yamma, ya kamata mu yi mu'amala da su mu san ainihin abin da suke so da kuma ainihin abin da muke son samu a madadinsa.

Nasara ta dogara ne gaba ɗaya kan yadda muke yin ta, ba ga wanda muke yi da shi ba. Idan muka shiga waɗannan ma'amaloli da manufofin ƙasashen waje masu haske da haɗin kai, za mu iya amfani da albarkatunmu da kasuwanninmu masu tasowa.

Da yake ana sa ran cigabanmu zai zarce na Asiya a karon farko a wannan shekarar, muna da ƙarfin gwiwa. Aikinmu shi ne mu yi amfani da wannan ƙarfin gwiwa don gina ababen more rayuwa da karfafa sadarwa da aka ambata a Nairobi.

Ya kamata a ɗauki taron kolin Afirka a matsayin farkon fara wasan. Alamar alama ce da ke nuna cewa duniya ta fahimci muhimmancinmu.

A matsayinmu na matasan Afirka, ya kamata mu daina jin tsoron haɗin gwiwa mu fara neman ingantaccen aiwatar da manufofinmu.

Dole ne mu gina nahiya da ke da tsari sosai kuma take da manufofi a bayyane ta yadda za a rubuta shruddan mu’amala a Nairobi, ba wai kawai sanya hannu ba.

Haɗin gwiwa yana cin nasara, amma idan mu ne muke jagorantar tattaunawar, kuma bisa ga ƙa'idojinmu.

An fara buga wannan labarin a TRT Afrika.