Jeshi la Walinzi wa Mapinduzi ya Iran (IRGC) limesema vikosi vyake vya wanamaji vilivamia na kukamata meli mbili katika Mlango- bahari wa Hormuz kwa madai ya ukiukaji wa makubaliano.

Katika taarifa yake siku ya Jumatano, Jeshi la Wanamaji la IRGC lilisema meli hizo, zilizotambuliwa kama MSC Francesca, ambayo ilielezea kama "zilizounganishwa na Israel", na Epaminodes, zilisimamishwa kwa ukiukaji wa mara kwa mara, ikiwa ni pamoja na kufanya kazi bila idhini na madai ya kuharibu mifumo ya urambazaji.

Kikosi hicho kilisema meli hizo zilikuwa zikijaribu kuondoka kwenye mlango wa bahari "kwa siri" na zilinaswa kulingana na ufuatiliaji wa kijasusi.

Kwa mujibu wa taarifa hiyo, meli zote mbili zimehamishiwa kwenye eneo la maji la Iran kwa ajili ya ukaguzi wa mizigo na nyaraka zao.

Milio ya risasi huko Hormuz

Shirika la Operesheni za Biashara ya Baharini la Uingereza (UKMTO) lilisema Jumatano kwamba meli mbili - meli ya mizigo na kontena - zilipigwa risasi ndani ya saa chache karibu na pwani ya Iran kwenye Mlango bahari wa Hormuz.

Shirika hilo lilisema meli ilivamiwa takriban maili 8 magharibi mwa pwani ya Iran na baadaye ikasimama, ingawa hakuna uharibifu au majeruhi walioripotiwa.

Shirika hilo lilisema nahodha wa meli ya mizigo inayotoka nje aliripoti kwamba meli hiyo "imepigwa risasi" takriban saa 0638 GMT.

Mapema siku hiyo, UKMTO iliripoti kwamba mkuu wa meli nyingine ya kontena alisema meli hiyo ilifikiwa na boti ya bunduki iliyounganishwa na IRGC.

Boti hiyo haikutoa onyo la redio kabla ya kufyatua risasi, na kusababisha "uharibifu mkubwa" kwenye daraja la meli.

"Hakuna moto au athari ya mazingira iliyoripotiwa. Wafanyakazi wote waliripoti kuwa salama," ilisema.

UKMTO ilisema imepokea ripoti kadhaa za mashambulizi na shughuli za kutiliwa shaka zinazoathiri meli katika eneo hilo tangu mwishoni mwa Februari.

Kukamatwa kwa Marekani

Matukio ya Jumatano yanakuja baada ya Kamandi Kuu ya Marekani (CENTCOM) kutangaza Jumapili kwamba vikosi vya wanamaji vya Marekani vilikamata meli ya mizigo iliyokuwa na bendera ya Iran ya Touska katika Ghuba ya Oman baada ya kuripotiwa kukataa kufuata maelekezo ya vikwazo.

CENTCOM ilisema Jumatatu kwamba vikosi vya Amerika vimeelekeza meli 27 za kibiashara kugeuka au kurudi kwenye bandari ya Irani tangu kizuizi cha baharini cha bandari za Irani kuanza Aprili 13.

Tehran iliapa kulipiza kisasi "hivi karibuni" dhidi ya kile inachoelezea kama "uharamia wa baharini" kufuatia kukamatwa kwa meli hiyo iliyokuwa na bendera ya Iran.

Mvutano umeendelea kuwa mkubwa tangu kuzuka kwa vita kati ya Iran, Merika na Israeli mnamo Februari 28.

Usitishaji vita wa wiki mbili ulitangazwa Aprili 8, na Marekani na Iran zilifanya mazungumzo nadra ya moja kwa moja katika mji mkuu wa Pakistan, Islamabad, Aprili 11-12, lakini mazungumzo hayo yalimalizika bila makubaliano.

Iran ilipunguza kwa muda vikwazo katika Mlango-Bahari wa Hormuz kabla ya kuweka tena udhibiti huku kukiwa na mizozo iliyokuwa ikiendelea juu ya usalama wa baharini na utekelezaji wa vikwazo.

Siku ya Jumanne, Rais wa Marekani Donald Trump alirefusha muda wa kusitisha mapigano na Iran kwa muda usiojulikana kutokana na msisitizo wa mpatanishi wa Pakistan, siku moja kabla ya kumalizika kwa makubaliano hayo.