Rais wa Kenya William Ruto ametoa wito upya kwa ajili ya suluhu zinazoongozwa na Waafrika kwa changamoto za kiusalama za bara hilo, na kuhimiza uratibu zaidi wa kikanda na kupunguza utegemezi kwa wahusika wa nje.

Akizungumza wakati wa hafla ya kufunga kongamano la wakuu wa kijasusi barani Afrika, ‘Mashariki Cooperation Conference’, katika mji wa pwani wa Diani, kiongozi huyo wa Kenya alisema Afrika lazima ichukue umiliki kamili wa ajenda yake ya amani na utulivu, akionya kwamba migogoro inayoendelea na ukosefu wa usalama unaendelea kudhoofisha ukuaji wa uchumi na juhudi za utangamano.

Ruto alisisitiza haja ya kuimarisha taasisi zilizo chini ya Umoja wa Afrika, ikiwa ni pamoja na kuimarisha mifumo ya ulinzi wa amani na kuboresha uwezo wa kukabiliana haraka na mizozo katika bara zima.

Alibainisha kuwa ugaidi, ukosefu wa utulivu wa kisiasa, na uhalifu wa kuvuka mipaka bado ni vitisho muhimu vinavyohitaji kuchukuliwa hatua za pamoja.

Gharama ya usalama

‘’Changamoto zinazotukabili haziwezi tena kuzuiliwa ndani ya mipaka ya Kitaifa. Usalama wetu unashirikiwa kwa vile udhaifu wetu na majibu yetu lazima yashirikiwe pia,’’ alisema Rais Ruto.

Rais pia aliangazia mzigo wa kifedha wa shughuli za usalama, akitoa wito kwa mifano endelevu ya ufadhili ambayo inatanguliza rasilimali za Kiafrika huku ikipunguza utegemezi wa usaidizi kutoka nje.

Matamshi yake yanakuja huku kukiwa na wasiwasi wa kiusalama unaoendelea katika kanda kama vile Sahel na Pembe ya Afrika.

‘’Ushirikiano wa kimkakati si wa hiari tena, ni wa lazima na ni jambo la lazima,’’ aliongeza.

Usanifu wa usalama wa bara

Rais Ruto alihusisha usalama na maendeleo, akisisitiza kuwa amani ya muda mrefu inategemea kushughulikia ukosefu wa ajira kwa vijana, mapungufu ya uongozi na ukosefu wa usawa wa kiuchumi.

Hotuba hiyo inaongeza msukumo unaokua wa viongozi wa Afrika kufafanua upya usanifu wa usalama wa bara hili, kwa msisitizo unaoongezeka juu ya uhuru, uratibu, na kujitegemea.

Mkutano wa Ushirikiano wa Mashariki (MCC) ni jukwaa linalowaleta pamoja Wakuu wa Idara za Ujasusi na Huduma za Usalama na Mashirika barani Afrika na kwingineko ili kujadili na kutengeneza dira na mfumo wa pamoja kuhusu masuala ya usalama.