Manyan jami'an Pentagon sun yi tattaunawa da manyan jami'ai daga kamfanoni, ciki har da General Motors da Ford Motor, game da samar da makamai da sauran kayayyakin soji, in ji jaridar Wall Street Journal, tana rawaito mutanen da suka saba da yanayin tattaunawar.

Tattaunawar farko da ta yi nisa, wadda ta fara kafin yakin Iran, ta zo ne a daidai lokacin da gwamnatin Trump ke son masu kera motoci da sauran masana'antun Amurka su taka muhimmiyar rawa wajen samar da makamai, in ji jaridar.

Jami'ai sun ce ana iya bukatar masana'antun Amurka don dakatar da ayyukan 'yan kwangilar tsaro da aka saba mu’amala da su kuma sun tambayi ko kamfanonin za su iya koma wa ga aikin tsaro cikin sauri.

Kamfanin GE Aerospace da ke kera motoci da injina Oshkosh na cikin kamfanonin da ke yin tattaunawar da jami'an tsaro.

Wani jami'in Pentagon ya shaida wa jaridar Wall Street Journal a ranar Alhamis cewa Amurka "ta kuduri aniyar fadada sansanin masana'antar tsaro cikin sauri ta hanyar amfani da dukkan hanyoyin kasuwanci da fasahohin da ake da su don tabbatar da cewa mayakanmu da ke fagen daga sun ci gaba da samun babbar fa'ida".

Trump ya gana da shugabannin kamfanonin kayan tsaro bakwai a watan Maris.

Ya ce manyan kamfanonin tsaron Amurka sun amince su ninka samar da makamai na zamani har ninki hudu.

Me ya Amurka ke yin hakan yanzu?

Wannan ƙoƙarin ya sake farfaɗo da kwatancen da aka yi da sauyin masana'antu na lokacin Yaƙin Duniya na II, lokacin da masana'antun motoci na Detroit suka koma daga kera motocin farar hula zuwa tankuna, injinan jiragen sama da motoci masu sulke, kuma yana nuna karuwar damuwa a Washington cewa tsarin samar da kayan tsaro da ake tafiya a kai a yanzu ba zai isa ga ci gaba da rikici mai tsanani ba.

A wannan watan, Trump ya kuma nemi ƙarin dala biliyan 500 a cikin kasafin kuɗin soja zuwa dala tiriliyan 1.5 a tsaka da yaƙin Amurka da Isra'ila akan Iran.

Babban abin da ke haifar da matsin lamba ga tarin makaman Amurka.

Tallafin soja mai yawa ga Ukraine tun 2022, tare da yaƙin Amurka da Iran da sayar da makamai ga Isra'ila tun bayan yaƙin Gaza, ya rage yawan kayan da 'yan kwangilar samar da kayan tsaro da ake da su su iya cike gibin.

Amurka ta samar da sama da dala biliyan 67 na makamai da taimakon tsaro ga Kiev tun 2022. A watan Fabrairun wannan shekarar, Amurka ta amince da sake sayar da kayayyakin kayan aikin soja na dala miliyan 185 ga Ukraine.

A cewar Shirin Kudin Yaƙi na Jami'ar Brown, Amurka ta kuma samar da makamai na dala biliyan 21.7 ga Isra'ila tun lokacin da aka fara yakin Gaza, da kuma ƙarin dala biliyan 9.65 zuwa dala biliyan 12.07 kan yaƙe-yaƙe a Yemen da yankin da Isra'ila ta janyo rikici ko kuma ta tallafa wa tun daga ranar 7 ga Oktoba 2023.

Aika makaman Amurka zuwa Isra'ila tun daga watan Oktoban 2023 ya kai kusan dala biliyan 4.2 a watan Agusta 2025, a cewar Cibiyar Manufofin Ƙasa da Ƙasa (CIP), wadda ta ce adadin bai haɗa da makaman da aka amince da su ba amma ba a kai ba.

Gwamnatin Trump ta kuma hanzarta isar da makamai ga Isra'ila, ta hanyar ɗage takunkumin da aka sanya wa bama-bamai samfurin Mark 84 da BLU-109 na fam 2,000 da kuma dawo da jigilar bindigogi 20,000 da aka jinkirta a baya saboda fargabar cewa za su iya ƙarewa a hannun mazauna Isra'ila ba bisa ƙa'ida ba.

Baya ga taimakon da aka riga aka bayar, Pentagon a watan Janairun 2025 ta kuma sanar da ƙarin dala biliyan 8 na sayar da makamai ga Isra'ila, wanda ke wakiltar babban alƙawarin nan gaba wanda ba a biya cikakken kuɗi ko isarwa ba tukuna, a cewar CIP.

A bara, wani rahoto ya kuma ce Pentagon na kira ga masu kera makamai masu linzami da su ninka samar da makamai sau hudu a daidai lokacin da ake fargabar rikicin soja da China.

Me kwararru suke fada?

Binciken Cibiyar Brookings ya nuna cewa yayin da Amurka ta dogara sosai kan 'yan kwangila masu zaman kansu don samun fiye da rabin kuɗin da take kashewa a fannin tsaro, adadin ya ragu a wasu fannoni saboda ƙarancin zuba jari da ta yi a baya.

Tom Karako na Cibiyar Nazarin Dabaru da Ƙasashen Duniya (CSIS) ya ce yunƙurin karfafa masana'antu na Pentagon zai yi aiki ne kawai idan an tallafa musu da kwangiloli na tabbas.

Ya nuna cewa masu kera motoci ko kamfanonin masana'antu ba za su sake amfani da layukan ba sai dai idan Pentagon ta ba da kuɗaɗen shekaru da yawa, buƙatu masu faɗi, da garantin za a sayi kayan idan sun gama samar da su.

Faɗaɗawa zuwa kamfanonin kasuwanci na iya haifar da gasa da sauri, amma nasara ta dogara ne da alamun buƙatu masu haske da gyare-gyare ga hanyoyin saye.

Masu sharhi kuma sun ce tunkarar da Pentagon ta yi wa kamfanonin kera motocin ya nuna damuwa ta gaggawa game da matsalolin ƙera kayayyaki waɗanda suka wuce manyan 'yan kwangila zuwa ƙananan masu samar da kayayyaki, inda ƙarancin kayan aiki, ƙarfin injina da kayan aiki na musamman na iya rage fitar da makamai na tsawon watanni.

Cynthia Cook, daraktar kungiyar Kafafen Watsa Labarai ta Tsaro da Masana'antu a CSIS, ta yi gargadin cewa "dukkanin hanyoyin samar da kayayyaki na tsaro suna bukatar a shirya su ta yadda za su fadada samar da kayayyaki", tana mai cewa karuwar samar da kayayyaki ba wai kawai batun mika bukatar sayen kayayyakin da yawa daga manyan 'yan kwangila ba ne.