Mkutano wa kilele wa NATO wa Ankara wiki hii utamwonyesha Rais wa Marekani Donald Trump kwamba washirika wa Ulaya wanaongeza juhudi ili kuchangia nguvu zaidi katika muungano huo, naibu waziri wa ulinzi wa Ujerumani alisema.
"Trump anaweza kuwa na uhakika kwamba kuhamisha mzigo si kauli mbiu tu, ni kwa vitendo, na tumeona hili si tu nchini Ujerumani, bali miongoni mwa nchi nyingine wanachama wa Ulaya," Nils Schmid alisema katika mahojiano maalum na Anadolu.
"Tunatarajia mkutano wa kilele wa Ankara kutuma ishara wazi ya umoja, kuimarisha uhusiano wa kuvuka Atlantiki, na kuweka wazi kwamba kutoka pande zote mbili za Atlantiki, NATO ndiyo taasisi kuu ya ulinzi wa pamoja."
Mkutano wa kilele wa Julai 7-8 katika mji mkuu wa Uturuki utawaleta pamoja viongozi kutoka kwa wanachama wote wa NATO, pamoja na makamanda wakuu wa kijeshi na mawaziri wa ulinzi na mambo ya nje. Uamuzi wa Trump wa kuhudhuria, baada ya miezi kadhaa ya uhusiano mbaya na washirika wa Ulaya, umeongeza umumimu kwa mkutano huo muhimu.
Akijibu ukosoaji mkali wa Trump kwamba washirika wa Ulaya hawachangii vya kutosha matumizi ya kijeshi ya NATO, Schmid alisema wanachama tayari wameanza kuongeza bajeti za ulinzi kwa kiasi kikubwa na wanaelekea kufikia malengo yaliyowekwa katika mkutano wa kilele wa NATO wa Hague wa 2025.
Viongozi hao walikubaliana kuongeza kiwango cha matumizi ya msingi ya ulinzi hadi angalau asilimia 3.5 ya Pato la Taifa, kutoka asilimia 2.
"Ningependa kutambua kwamba washirika wote wa Ulaya sasa wanavuka lengo la matumizi ya asilimia 2, ambalo liliwekwa kwa kipindi cha mwisho katika NATO, na sasa washirika wengi zaidi wa Ulaya wako njiani kuongeza matumizi yao ya kijeshi hadi asilimia 3.5 ya Pato la Taifa," Schmid alisema.
Bila shaka, kuna picha tofauti katika nchi wanachama wa Ulaya, lakini naweza kukuambia kwamba Ujerumani, ikiwa uchumi wa pili kwa ukubwa ndani ya NATO baada ya Marekani, sasa imepangwa kufikia lengo hili ifikapo mwaka wa 2029, kabla ya tarehe iliyowekwa, ambayo ni 2035,” alisema.
Katika mkutano wa kilele wa Ankara, washirika wanatarajiwa kupitia maendeleo katika malengo hayo ya matumizi huku wakitafuta ufafanuzi kuhusu masuala muhimu ya kimkakati, ikiwa ni pamoja na mustakabali wa dhamana za usalama za Marekani kwa Ulaya, mabadiliko yanayowezekana katika viwango vya wanajeshi wa Marekani katika bara hilo, na kama Washington itadumisha uwezo muhimu wa kijeshi ili kusaidia ulinzi wa Ulaya.
Majadiliano hayo yanakuja wiki chache tu baada ya Waziri wa Ulinzi wa Marekani Pete Hegseth kutangaza "mapitio ya NATO 3.0" ya Pentagon kuhusu hatua ya kijeshi ya Marekani barani Ulaya, ambayo alisema itaharakisha mabadiliko "ya haraka na yasiyoweza kurekebishwa" kuelekea kujitegemea zaidi kwa Ulaya na vikosi vya Marekani huru kushughulikia vipaumbele vipana vya kimataifa.
Ulaya yataka ratiba ya kuondoka kwa wanajeshi wa Marekani
Schmid alisema tangazo la utawala wa Trump kwamba unapanga kupunguza viwango vya wanajeshi barani Ulaya halikushangaza.
Alibainisha kuwa utawala uliopita wa Marekani pia uliashiria mabadiliko kama hayo huku mwelekeo wa kimkakati wa Washington ukihama kutoka Ulaya hadi eneo la Indo-Pacific.
Washirika wa Ulaya wanajiandaa kushughulikia mapengo yoyote yanayotokana na wafanyakazi na uwezo, alisema, lakini alisisitiza kwamba uondoaji wowote lazima uratibiwe kwa uangalifu.
"Kwa upande wa uwezo, tuna imani kubwa kwamba Wazungu wanaweza kufanya kazi pamoja kujaza mapengo ambayo yanaweza kutokea katika miaka ijayo," alisema.
"Jambo muhimu ni kwamba tunafanya hivi kwa njia iliyoratibiwa miongoni mwa washirika, ikimaanisha kwamba kunapaswa kuwa na ramani ya barabara kwa sisi wanachama wa NATO barani Ulaya, ikiwa na wakati ambapo vipengele muhimu vya Marekani, vipengele vya kijeshi, vitaondolewa."
'NATO itakuwa zaidi ya Ulaya'
Schmid alisema Ujerumani inafanya kazi na washirika wake wa NATO wa Ulaya na washirika wa EU ili kuzoea awamu mpya—kuongeza uwezo wa kijeshi wa Ulaya, kuimarisha ushirikiano katika sekta ya ulinzi na kuharakisha maendeleo ya silaha za hali ya juu.
"Tunahitaji NATO iwe zaidi ya Ulaya ili iweze kubaki kama dhamana imara ya kuvuka Atlantiki," alisema, akiongeza kuwa mipango mipya ya ulinzi ya EU inapaswa kukamilisha, badala ya kurudia, miundo ya NATO.
Alisisitiza kwamba juhudi hizo zinapaswa kubaki jumuishi, na kuruhusu ushirikiano na washirika wa NATO wasio wa EU.
"Kwetu sisi, ni muhimu kuwa na maeneo ya ushirikiano na washirika wa NATO ambao si wanachama wa EU. Na nina imani kwamba nchi washirika kama vile Uingereza, Norway, lakini pia Uturuki wanaweza kusaidia sana katika hilo," alisema.
"Kwa kuwa sasa tuko chini ya vikwazo vya muda, ikimaanisha kuwa NATO inajiandaa kwa tarehe ya 2029 ... Ndiyo maana kwetu sisi, ushirikiano na nchi zisizo wanachama wa NATO ni sehemu ya mlinganyo," alisema.
Wanasiasa wa Ulaya mara nyingi hutaja 2029 kama tarehe muhimu ya kupanga kwa sababu tathmini za kijeshi za NATO zinaonyesha kuwa Urusi inaweza, mwishoni mwa muongo huu, kuwa tishio la moja kwa moja.
