Nchi za Afrika Mashariki zinajadili mipango ya kiwanda cha pamoja cha kusafisha mafuta katika bandari ya Tanga nchini Tanzania kwa mfano wa kiwanda cha Dangote cha Nigeria, Rais wa Kenya William Ruto alisema Alhamisi.
Afrika Mashariki kwa sasa inaagiza bidhaa zake zote za petroli iliyosafishwa kutoka nje, hasa kutoka Mashariki ya Kati, na kuacha eneo hilo likiwa katika hatari ya kukatizwa na ugavi na ongezeko la bei kama inavyoonekana katika matokeo ya mzozo wa Iran.
"Tutakuwa na kiwanda cha pamoja cha kusafishia mafuta Tanga ili kutunufaisha sisi sote kwa sababu kiwanda hicho kitachukua mafuta kutoka DRC, mafuta kutoka Kenya, mafuta kutoka Sudan Kusini, na mafuta kutoka Uganda," Ruto aliuambia mkutano kuhusu ufadhili wa miundombinu jijini Nairobi.
Tajiri mkubwa zaidi barani Afrika Aliko Dangote, ambaye pia alihudhuria mkutano huo, alisema anaweza kuiga kiwanda chake cha kusafisha mafuta cha Nigeria chenye mapipa 650,000 kwa siku katika Afrika Mashariki, mradi serikali katika eneo hilo itaunga mkono mpango huo.
"Ahadi yangu leo hapa ni kwamba tukikubaliana na serikali tatu au nne hapa kuhusu kiwanda cha kusafisha mafuta, tutaongoza na tutahakikisha kuwa kiwanda cha kusafisha mafuta kinajengwa ndani ya miaka minne au mitano ijayo," Dangote alisema.
Uganda, ambayo inatarajia kuanza uzalishaji wa mafuta ghafi kwa ajili ya biashara mwaka huu, pia imesema inapanga kujenga kiwanda cha kusafisha mafuta. Mnamo 2024, ilitangaza makubaliano na Alpha MBM Investments yenye makao yake katika Umoja wa Falme za Kiarabu (UAE) kuendeleza kiwanda chenye uwezo wa kuchakata mapipa 60,000 kwa siku.
Dangote pia alisema anapanga kuanzisha takriban vituo 20 vya kuchanganya mbolea kote Afrika ifikapo 2028 ili kukidhi mahitaji makubwa ya bara hilo.
Alipoulizwa kuhusu uorodheshaji uliopangwa wa kiwanda chake cha kusafisha mafuta cha Nigeria, Dangote alisema wawekezaji wa Kiafrika wanapaswa kushiriki, na kuongeza: "Afrika yote inapaswa kuwekeza. Nitakuwa nikilipa gawio kwa dola."
