Kenya imeongeza muda wa kupunguza kodi kwa bidhaa za petroli kwa miezi mingine mitatu, ikiweka hatua muhimu ya kupunguza gharama za maisha hadi katikati ya Oktoba huku serikali ikijaribu kupunguza bei za mafuta duniani.

Urefusho huo unatumika kwa Kodi ya Ongezeko la Thamani (VAT) iliyopunguzwa kwa bidhaa za petroli, kutoka 16% hadi 8% ambayo ilianzishwa mapema mwaka huu baada ya bei ghafi za kimataifa kuongezeka kufuatia mgogoro unaojivuta Mashariki ya Kati. Hatua hiyo inatarajiwa kusaidia kupunguza bei za mafuta na kupunguza shinikizo la mfumuko wa bei kwa usafiri, chakula na bidhaa zingine muhimu.

Uamuzi wa hivi karibuni unakuja licha ya shinikizo kubwa kwa fedha za serikali, huku mamlaka zikijaribu kusawazisha hitaji la ujumuishaji wa fedha dhidi ya wasiwasi unaoongezeka wa umma kuhusu gharama kubwa za maisha.

Kenya, ambayo huagiza bidhaa zake zote za petroli iliyosafishwa, bado inakabiliwa na mabadiliko makubwa katika masoko ya kimataifa ya mafuta na gharama za usafirishaji. Mapema mwaka huu, bei za mafuta zilipanda sana baada ya usumbufu unaohusishwa na mzozo wa Mashariki ya Kati kuongeza bei za mafuta ghafi duniani na kupunguza usambazaji.

Msamaha wa kodi pia unakuja huku Benki ya Dunia hivi karibuni ikipunguza utabiri wa ukuaji wa uchumi wa Kenya wa 2026 hadi 4.3%, ikitaja gharama kubwa za nishati, nguvu dhaifu ya ununuzi wa nyumba na kutokuwa na uhakika wa uchumi wa dunia unaotokana na mvutano wa kijiografia na kisiasa.

Kenya pia inatoa ruzuku kupitia mamlaka ya usimamzi wa mauzo ya bidhaa za petroli kusaidia kuzuia kupanda kwa gharama ya bidhaa hiyo upande wa wananchi.

Bei kubwa za mafuta zimekuwa suala nyeti kisiasa nchini Kenya, ambapo majaribio ya awali ya kuongeza kodi yamesababisha maandamano makubwa ya umma. Serikali imezidi kutegemea hatua za kodi zinazolengwa ili kulinda jamii huku ikifuatilia mageuzi mapana ya fedha yanayolenga kupunguza deni la umma na kuongeza mapato ya ndani.

Kenya pia inafuatilia hatua za muda mrefu ili kupunguza utegemezi wake kwa bidhaa za petroli iliyosafishwa zinazoagizwa kutoka nje. Bilionea wa Nigeria Aliko Dangote ametangaza mipango ya kujenga kiwanda cha kusafisha mafuta cha mapipa 700,000 kwa siku kwenye Kisiwa cha Lamu kando ya pwani ya Kenya, mradi unaotarajiwa kuwa mkubwa zaidi Afrika Mashariki.

Dangote anasema kiwanda hicho kitasambaza mafuta kwa Kenya na nchi jirani, na kusaidia kupunguza utegemezi wa eneo hilo kwa mafuta yanayoagizwa kutoka nje na kuboresha usalama wa nishati mara tu kitakapokamilika.