Ofishin Majalisar Ɗinkin Duniya mai kula da ayyuka ya yi gargaɗin cewa miliyoyin mutane na iya fuskantar yunwa da tsananin ƙarancin abinci idan ba a ba da damar wucewa da taki ta Mashigar Hormuz nan ba da jimawa ba.

"Muna da makonni kaɗan a gabanmu don hana abin da zai iya zama babban rikicin jin ƙai," in ji Jorge Moreira da Silva, daraktan zartarwa na Ofishin Majalisar Ɗinkin Duniya mai kula da ayyuka (UNOPS) kuma shugaban ƙungiyar aikin, a wata hira da aka yi da shi a ranar Litinin a birnin Paris.

Wataƙila za mu shaida wani rikici da zai tilasta ƙarin mutane miliyan 45 su shiga yunwa da tsananin ƙunci.

Iran ta ce ke da wannan muhimmiyar hanyar ruwa — wacce kusan ɗaya bisa uku na takin duniya ke wucewa — sakamakon ta cunkushe tsawon watanni don mayar da martani kan yaƙin da Amurka da Isra'ila suka ƙaddamar a ranar 28 ga Fabrairu, lamarin da ya katse cinikayyar da ta kasance mai muhimmanci ga manoma a faɗin duniya yayin da ake sauri don kada lokacin shuka ya ƙure..

Sakataren Janar na Majalisar Dinkin Duniya ya kafa ƙungiyar aikin a watan Maris domin jagorantar wata hanya ta musamman don ba da damar shigar taki da kayan albarkatun da suka danganci irin su kamar ammonia, sulphur da urea ta wannan mashigar.

Afirka da Asiya za su fi shan mummunar illa

Tsawon makonni, Moreira da Silva yana ƙoƙarin shawo kan ɓangarorin da suke cikin rikici su bar ko da ƙananan jiragen ruwa su wuce, kuma ya gana da "fiye da ƙasashe 100" don tattara goyon bayan ƙasashe mambobin MDD kan wannan hanyar.

Ya ce adadin ƙasashen da ke nuna goyon baya ga shirin yana ƙaruwa, amma Amurka da Iran, da kuma ƙasashen Gulf — waɗanda su ne manyan masu samar da taki — ba su cika bayar da goyon baya ba tukuna.

Duk da cewa babban burin shi ne samun yarjejeniya ta "zaman lafiya mai dorewa" a yankin da "yancin zirga-zirga ga duk kayan kasuwanci" ta wannan kogin, in ji Moreira da Silva amma "matsalar ita ce lokacin shuka ba zai iya jira ba", yayin da wasu lokutan shuka a ƙasashen Afirka za su wuce cikin 'yan makonni.

Duniya ta fi mai da hankali kan tasirin tattalin arziki na dakatarwar cinikin mai da iskar gas, amma MDD ta riga ta yi gargaɗi kan barazanar da toshe mashigar ke yi ga samar da abinci na duniya, inda ƙasashen Afirka da Asiya suke da alamar za su fi fuskantar mummunar illa.

Ƙaruwar farashin taki a duniya

Moreira da Silva ya ce Majalisar Dinkin Duniya na iya kafa wannan tsarin cikin kwanaki bakwai, amma ko da an sake buɗe mashigar a yanzu, zai ɗauki watanni uku zuwa hudu kafin a koma yadda ake da.

Kawai lamari ne na lokaci. Idan ba mu dakatar da tushen rikicin nan ba cikin gaggawa, dole ne mu fuskanci sakamakonsa ta hanyar taimakon jin kai.

Duk da cewa farashin abinci bai yi tashin gwauron zabi ba tukuna, in ji Moreira da Silva, an samu "babban tashin farashi" a taki, wanda masana ke cewa yana iya jawo raguwar samar da amfanin gona kuma ya sa farashin abinci ya tashi sama.

Moreira da Silva ya ce idan an shigar da matsakaicin jiragen ruwa guda biyar a rana na takin da kayan albarkatun da suka dangance su ta mashigar, hakan zaikawo wa manoma sauƙin wannan matsala.

Abin da ake buƙata, in ji shi, shi ne "niyyar siyasa."

"Ba za mu iya jinkirta abin da za a iya yi ba, kuma abin da yake gaggawa — wato barin takin ya wuce ta mashigar — ta haka za a rage hatsarin babbar matsalar ƙarancin abinci a matakin duniya."