Madaxweynaha Turkiga Recep Tayyip Erdogan ayaa sheegay inuu khudbaddiisii 16-aad ee Golaha Guud ee Qaramada Midoobay ugu baaqay nidaam caalami ah oo caddaalad badan, isla markaana uu mar kale xaqiijiyay taageerada Turkiga ee Falastiin.
“Waxaan sii wadi doonnaa inaan si geesinimo leh ugu hadalno waxa saxda ah oo aan sheegno xaqiiqda,” ayuu Erdogan yiri kaddib shirkii golaha wasiirrada ee Ankara Isniintii.
Isagoo dib u xusuustay ka qaybgalka kalfadhigii 81-aad ee Golaha Guud ee Qaramada Midoobay ee New York, Erdogan ayaa sheegay inuu soo bandhigay qorshe shan qodob ka kooban oo loogu talagalay nidaam caalami ah oo cusub, kuna dhisan caddaalad dheeraad ah, matalaad xooggan, kalsooni iyo barwaaqo.
Wuxuu sidoo kale faahfaahiyay mowqifyada Turkiga ee ku saabsan Qaza iyo Daanta Galbeed ee la haysto, dagaalka Ruushka iyo Ukraine iyo xiisadaha la xiriira Iiraan.
‘Dib uga laaban mayno’
Erdogan ayaa sheegay in “argagixisada dowladeed” ee Israa’iil ka waddo Qaza iyo Daanta Galbeed ee la haysto ay weli ugu sarreyso ajandaha caalamiga ah ee Turkiga.
Wuxuu dhaliilay maqnaanshaha Madaxweynaha Falastiin Mahmoud Abbas ee Golaha Guud, isagoo sheegay in xayiraadaha fiisaha ay ka hor istaageen inuu si toos ah uga qayb galo.
“Iyadoo dambiilayaal dagaal oo hadalladoodu dhiig urayaan ay fursad ka heleen madasha Qaramada Midoobay si ay beentooda u faafiyaan, in Madaxweyne Abbas uusan halkaas joogi karin waa xaalad ceeb ku ah bani’aadannimada,” ayuu yiri Erdogan.
Wuxuu sheegay in Turkigu sii wadi doono taageerada Falastiiniyiinta iyo Lubnaaniyiinta ay colaadaha saameeyeen.
“Marna kama laaban doonno mowqifkeenna ilaa kuwa geysta dambiyada ka dhanka ah bani’aadannimada, kuwa daadiyay dhiigga 74,000 oo walaalaheen ah oo ku nool Qaza, iyo kuwa argagixisada ku faafiyay gobolkeenna laga soo bilaabo Lubnaan ilaa Suuriya lagula xisaabtamo sharciga hortiisa,” ayuu yiri.
Dadaallada diblomaasiyadeed iyo dhaqaale
Erdogan ayaa sheegay inuu intii uu ku sugnaa New York kulamo laba geesood ah la yeeshay 17 madaxda dalalka iyo dowladaha, isla markaana uu martiqaad uu ka helay Trump kaga qayb galay kulan ay isugu yimaadeen Mareykanka iyo dalalka Golaha Iskaashiga Khaliijka.
“Martiqaad uu ii fidiyay Mr. Trump, waxaan kaga qayb galay kulan ay isugu yimaadeen Mareykanka iyo dalalka Golaha Iskaashiga Khaliijka, halkaas oo aan ku wadaagay aragtideenna ku saabsan dib-u-soo-celinta nabadda iyo xasilloonida gobolka,” ayuu yiri.
Wuxuu sidoo kale la kulmay wakiillo ka socda ganacsatada Mareykanka si ay uga wada hadlaan fursadaha maalgashi ee Turkiga, wuxuuna ka qayb galay barnaamijyo ay lahaayeen bulshooyinka Turkida, Mareykanka iyo Muslimiinta.
Erdogan ayaa xarunta Turkevi ee New York ku tilmaamay xarun diblomaasiyadeed, wuxuuna xusay inuu 26-kii Sebtembar ka qayb galay munaasabadda xiritaanka Carwada Caalamiga ah ee Ganacsiga MUSIAD EXPO ee 21-aad iyo Madasha Ganacsiga Caalamiga ah ee 29-aad.
Wuxuu sheegay in xiriirradii la sameeyay intii uu socday Golaha Guud ee Qaramada Midoobay ay faa’iido u yeelan doonaan Turkiga iyo bulshooyinka ay colaadaha saameeyeen, isagoo rajo ka muujiyay in kulamadaasi horseedi doonaan iskaashiyo iyo wada-shaqeyn cusub.
