| Hausa
KIMIYYA DA FASAHA
4 minti karatu
Ɗaya cikin biyar na yara a ƙasashe 21 sun fuskanci cin zarafin jima'i ta intanet, in ji UNICEF
Rahoton na UNICEF ya ce kusan kashi 60 cikin 100 na al’amuran sun faru ne a shafukan sada zumunta, ciki har da Facebook, Instagram, Snapchat, TikTok da WhatsApp, yayin da kashi 14 cikin 100 suka faru a wasannin intanet.
Ɗaya cikin biyar na yara a ƙasashe 21 sun fuskanci cin zarafin jima'i ta intanet, in ji UNICEF
Kimanin yara miliyan huɗu kuma an yaɗa hotunan jima’insu ba tare da izininsu ba. / Reuters

UNICEF ta ce an kiyasta cewa yara miliyan 20 masu shekaru daga 12 zuwa 17, wato kusan ɗaya daga cikin yara biyar, sun fuskanci aƙalla wani nau’i na cin zarafin jima’i da lalata da aka aikata ta hanyar amfani da fasahar zamani cikin shekara guda a ƙasashe 21.

An bayyana waɗannan bayanai ne a wani sabon rahoto mai taken “Amfani da Idon Yara: Yadda Fasahar Zamani Ke Sauƙaƙa Cin Zarafin Yara ta Hanyar Jima’i”, wanda ya haɗa bayanan bincike da kuma bayanan da yara da suka fuskanci cin zarafin suka bayar.

“Rahoton ya bayyana wani yanayi mai raɗaɗi. Fiye da yara miliyan 20 a ƙasashen da aka yi nazari a kansu sun fuskanci hotuna ko abubuwan jima’i da ba su so a intanet, ko kuma an yi amfani da su wajen cin zarafin jima’i a intanet, galibi a wuraren dijital da suke koyo, wasa da kuma hulɗa da abokansu,” in ji Daraktar Zartarwa ta UNICEF, Catherine Russell.

“Yara da dama suna shan wahala ba tare da furtawa ba, ba tare da sanin inda za su nemi taimako ba. Ba za mu iya kau da kai ba,” kamar yadda ta ƙara da cewa.

Rahoton ya ƙiyasta cewa fiye da yara miliyan 15 sun fuskanci abubuwan jima’i da ba su suka nema ba, yayin da aka nemi yara miliyan tara su shiga tattaunawar jima’i ko su aika da hotunan jima’i ba bisa son ransu ba.

Kimanin yara miliyan huɗu kuma an yaɗa hotunan jima’insu ba tare da izininsu ba.

Mafi yawan al’amuran sun faru ne a shafukan sada zumunta

Rahoton ya ce kusan kashi 60 cikin 100 na al’amuran sun faru ne a shafukan sada zumunta, ciki har da Facebook, Instagram, Snapchat, TikTok da WhatsApp, yayin da kashi 14 cikin 100 suka faru a wasannin intanet.

Rahoton ya gano cewa kashi 57 cikin 100 na al’amuran sun shafi wani mutum da yaron ya riga ya sani, ciki har da abokan makaranta, masoya, abokai da ’yan uwa.

A lokaci guda kuma, kashi 38 cikin 100 na yaran sun fara haɗuwa da wanda ya aikata cin zarafin ne a intanet, inda aka sauƙaƙa cin zarafin ta hanyar amfani da abubuwa kamar asusun bogi da saƙonnin sirri.

A cewar rahoton, waɗannan abubuwan sun yi matuƙar illa ga lafiyar tunanin yara, jin daɗinsu, yadda suke kallon tsaro da kuma amincewarsu da wasu mutane. Mahalarta binciken sun bayyana jin tsoro, kunya, ruɗani da kuma kaɗaici.

Binciken ya gano cewa yaran da suka fuskanci cin zarafin jima’i ta hanyar fasaha sun fi sauran yara sau huɗu bayar da rahoton tunanin kashe kansu ko halayen da ke da alaƙa da hakan, da kuma cutar da kansu. Haka kuma, sun bayar da rahoton fuskantar matsananciyar damuwa fiye da sauran yara.

A Mexico da Arewacin Macedonia, haɗarin tunanin kashe kai ko halayen da ke da alaƙa da hakan ya fi sau takwas tsakanin yaran da suka fuskanci cin zarafin, yayin da a Pakistan haɗarin cutar da kai ya fi sau bakwai, a cewar rahoton.

Yara suna shan wahala ba tare da furtawa ba

Fiye da kashi 40 cikin 100 na al’amuran ba a taɓa bayyana su ga kowa ba, yayin da ƙasa da kashi ɗaya cikin 100 aka kai rahotonsu ga hukumomi, ciki har da ’yansanda, ma’aikatan jin daɗin jama’a ko layukan neman taimako.

UNICEF ta ce babban dalilin da ya sa yara suka yi shiru a ƙasashen da aka gudanar da binciken shi ne rashin sanin inda za su je ko kuma wanda za su gaya wa.

Rahoton ya yi kira ga gwamnatoci, kamfanonin fasaha da sauran masu ruwa da tsaki da su ƙarfafa kariyar yara a intanet, ciki har da samar da ƙaƙƙarfan tsarin kare bayanan sirri, takaita tuntuɓar manya da yara ba tare da yaran sun nema ba, inganta tsarin ba da shawarwarin abubuwan intanet cikin aminci, da kuma inganta gano da kai rahoton cin zarafi.

Haka kuma, rahoton ya yi kira da a ƙarfafa dokoki da matakan aiwatar da su, inganta tsarin kai rahoto da neman tallafi, tare da ƙara tallafa wa iyalai, makarantu da al’umma.

“Dukkanmu, ciki har da gwamnatoci da kamfanonin fasaha, dole ne mu ƙara ƙoƙari wajen kare yara a intanet,” in ji Russell.

Rahoton ya dogara ne kan binciken da aka gudanar a matakin ƙasa, wanda ya ƙunshi kusan yara 21,000 masu amfani da intanet, masu shekaru daga 12 zuwa 17, a ƙasashe 21.

An kuma gudanar da tambayoyi zurfafa ga matasa 100 da suka fuskanci cin zarafi tun suna yara.

UNICEF ta ce sakamakon binciken ya wakilci yaran da ke amfani da intanet ne, ba dukkan yara ba, musamman a ƙasashen da ake da ƙarancin amfani da intanet.