Shugaban Masar Abdel Fattah Al Sisi ya sake jaddada kin amincewar ƙasarsa kan tsoma bakin ƙasashen waje a harkokin Afirka a ranar Lahadi, sannan ya yi kira da a hada kai wajen kula da kogunan da suka ketare iyakokin juna.

Da yake jawabi da ya gabatar a wurin buɗe taron haɗin gwiwa na tsakiyar shekara na kungiyar Tarayyar Afirka da al'ummomin tattalin arzikin yankin karo na takwas a arewa maso yammacin birnin Al Alamein a Masar, Sisi ya ce dole dangantaka a faɗin nahiyar ta dogara kan girmama juna da kuma mutunta makwabtaka, kamar yadda sanarwar shugaban kasar Masar ta bayyana.

Ya bukaci ƙasashen Afirka da su ɗora kan manufofin haɗin kai da kuma muradun da ba su da alaka da juna, yana mai jaddada cewa girmama 'yancin kai, da hadin kan kasa, da kuma mutuncin yankuna suna da matukar muhimmanci ga zaman lafiyar nahiyar.

"Masar ta sake jaddada kin amincewa da duk wani tsoma bakin waje a harkokin cikin gida na ƙasashen Afirka," in ji shi.

'Tattaunawa maimakon ta-da zaune tsaye '

Sisi ya yi kira da kan a mayar da hankali kan batutuwan da suka shafi iyakokin ƙasa, ciki har da kula da albarkatun ƙasa da kogunan da suka aka raba iyakoki, don su zama damammaki na haɗin gwiwa da tattaunawa maimakon gasa da ta-da zaune tsaye.

"Gudanar da albarkatun da ake da su tare, musamman ruwa, yana wakiltar ainihin ikon ƙasashen Afirka na haɗa kai tare," in ji shi.

Yayin da yake ƙara tabbatar da haƙƙin kowace ƙasa na ci gaba, Sisi ya jaddada cewa dole ne a yi amfani da wannan haƙƙin da kyau ba tare da cutar da wasu ƙasashe ba.

"Idan aka yi la'akari da wurin da Masar take da kuma buƙatun mutanenta, za a ga ta fahimci mahimmancin batun ruwa," in ji shi, yana mai ƙari da cewa dole ne haɗin gwiwa kan kogunan da suka raba iyakoki ya dogara kan dokokin ƙasa da ƙasa, da shawarwari, da haɗin kai, da mutunta maƙwabtaka da kuma ƙa'idar guje wa lahani.

Rikici kan madatsar ruwa ta Habasha

Tafkin Nilu ya ƙunshi ƙasashe 11 cikin har da Burundi, da Rwanda, da Jamhuriyar Dimokraɗiyar Kongo, da Kenya, da Uganda, da Tanzania, da Habasha, da Eritrea, da Sudan ta Kudu, da Sudan da kuma Masar.

Masar da Sudan suna adawa da Yarjejeniyar Tsarin Haɗin Gwiwa ta tafkin Nilu, wadda aka fi sani da Yarjejeniyar Entebbe, kuma suna da'awar cewa dole ne a mutunta yarjejeniyoyin da suka gabata da suka shafi amfani da ruwan Nilu. Kasashen biyu sun ƙi amincewa da matakan da za su iya shafar rabon ruwansu.

Babban Madatsar Ruwa ta Renaissance ta Habasha kan Blue Nile ta kasance babbar batu na rashin jituwa tsakanin Masar da Sudan fiye da shekaru goma.

Alkahira da Khartoum na fargabar cewa madatsar ruwan za ta iya shafar samar da ruwansu, kuma sun nemi yarjejeniyar da ta shafi doka kan cikarta da kuma gudanar da aikinta. Habasha ta ce aikin an yi shi ne don ya tallafa wa ci gaba kana ba a yi shi don ya cutar da ƙasashen biyu ba.

Rikicin yankin

Kalaman Sisi sun zo ne a daidai lokacin da ake takun saka tsakanin Habasha da Eritrea da kuma Masar.

Addis Ababa ta rufe ofishin jakadancinta da ke Asmara ta kuma kori jami'an diflomasiyyar Eritrea 10, yayin da Eritrea ta yanke huldar diflomasiyya da Addis Ababa.

Haka kuma Habasha ta kori wani jami'in diflomasiyyar Masar, wanda hakan ya sa Alkahira ta kori wani jami'in diflomasiyyar Habasha a martanin da ta dauka.

Ma'aikatar Harkokin Wajen Habasha ba ta ba da wani dalili kan matakin da ta dauka kan Masar ba, ko da yake kimanin mako guda ne Addis Ababa ta ba da shawarar cewa Alkahira na iya shiga tsakani a rikicin da ke tsakanin gwamnatin tarayya da kungiyar 'Yancin Jama'ar Tigray. Masar ta musanta tsoma baki a harkokin cikin gida na kowace kasa.

Haɗin kan tattalin arziki

Yayin da ya tabo batun tattalin arziki, Sisi ya yi kira da a aiwatar da cikakken tsarin 'Yancin Afirka na Yankin Cinikayya, wanda ya fara aiki a shekarar 2019 a lokacin da Masar ke shugabancin Kungiyar Tarayyar Afirka.

Ya ce yarjejeniyar za ta iya taimakawa wajen gina kasuwar nahiyar, da fadada cinikayya tsakanin Afirka, da tallafawa masana'antu da kuma samar da ayyukan yi.

"Bai kamata Afirka ta ci gaba da zama mai samar da kayayyaki wadanda daga baya ake shigo mata da su a matsayin wadanda aka gama sarrafa su ba," in ji shi, yana mai kira da a hada kai wajen inganta darajar kayayyaki a faɗin nahiyar da kuma karfafa karfin samar da kayayyaki da masana'antu.

Sisi ya bukaci ƙasashen Afirka da su sanya haɗin kan tattalin arziki ya zama abin da zai taimaka wajen ci gaban su.