Mke wa rais wa Uturuki Emine Erdogan ametoa wito Jumatano kuachana na "utamaduni wa kutupa" unaozingatia bidhaa za matumizi moja kuelekea matumizi endelevu kulingana na bidhaa za kudumu.

Emine Erdogan, mke wa Rais wa Uturuki Recep Tayyip Erdogan na mwenyekiti wa Bodi ya Ushauri ya Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa ya Watu Maarufu kuhusu Taka Zero, alizungumza katika Mazungumzo ya Mpito wa Nishati ya Ngazi ya Juu ya Shirika la Nishati (IEA) katika makao makuu ya Umoja wa Mataifa.

Alisema halijoto ya juu, mawimbi ya joto, moto wa nyikani, mafuriko, na dhoruba kali zimekuwa za kawaida, akiziunganisha na ongezeko la mahitaji ya nishati yanayosababishwa na matumizi na ongezeko la uzalishaji wa gesi chafu.

"Hatupaswi kupunguza suala la mpito wa nishati kwa swali tu: Tunawezaje kuzalisha nishati safi zaidi? Kwanza tunapaswa kushughulikia suala hilo kwa kuuliza: Kwa nini tunapaswa kuzalisha nishati zaidi?" alisema.

Alisema kwamba suluhisho za kudumu zinahitaji kushughulikia vyanzo vikuu vya taka, akibainisha kuwa nishati, rasilimali asilia, na kazi ya binadamu huingizwa katika bidhaa ambazo hatimaye hutupwa.

Mke wa rais alitoa mfano wa taka za chakula duniani, akisema chakula sawa na sahani trilioni 5.8 hupotea kila mwaka na kwamba nishati inayotumika katika kutengeneza, kufungasha, kuandaa, kuhifadhi, na kusambaza pia hupotea.

"Wasiwasi wetu mkuu unapaswa kuwa kuachana na utamaduni wa kutupa taka unaoundwa kuzunguka bidhaa za matumizi moja," alisisitiza. "Kwa ustawi wetu sote na kwa haki ya vizazi mbalimbali, lazima tubadilike hadi kwenye utamaduni wa uendelevu unaoundwa kuzunguka bidhaa za kudumu na za kudumu."

Erdogan alisema michakato ya uzalishaji inaweza kubuniwa ili kuzuia taka na nyenzo zilizotupwa zinaweza kugeuzwa kuwa malighafi, akielezea asili kama mfano wa mzunguko.

Mradi wa Taka Zero wa Uturuki

Alisisitiza Mradi wa Taka Zero wa Uturuki, uliozinduliwa mwaka wa 2017, kama ramani ya barabara ya usalama wa nishati na rasilimali.

"Uturuki inajiandaa kwa mabadiliko haya kwa kuharakisha mbinu zetu za kutopoteza taka na uwekezaji wa nishati safi," alisema.

‘‘Leo, tunashika nafasi ya tano barani Ulaya na ya 11 duniani kwa upande wa uwezo uliowekwa wa nishati safi endelevu," alisema. "Tunalenga kuongeza uwezo wetu uliowekwa wa nishati ya jua na upepo kufikia megawati 120,000 ifikapo mwaka 2035."

"Dhana ya 'kutokuwa na taka' (zero waste) ndiyo njia yenye nguvu zaidi inayofungua mlango wa mabadiliko ya kweli katika kila nyanja, kuanzia uzalishaji hadi matumizi," aliongeza.

Kufuatia kauli zake, mkutano wa majadiliano ulifanyika ukihusisha mawaziri wa Baraza la Mawaziri la Uturuki na maafisa wengine.