Na Horman Chitonge
Kwa wengi, kuzungumzia mapinduzi ya viwanda barani Afrika kunalinganishwa na hadithi za Kichawi.
Wachambuzi ambao wanahoji ikiwa Afrika kweli inaweza kuendeleza viwanda, hurejelea hali isiyoeleweka ya maendeleo ya viwanda katika bara hilo. Lakini hii ni swali lisiloelekezwa vizuri.
Fikio linapaswa kuwa ikiwa kuna kitu ndani ya bara hilo kinachoweza kusababisha ukuaji wa viwanda na mabadiliko ya jamii ya Kiafrika.
Wakati swali linawekwa hivi, ni rahisi kujibu kulingana na ushahidi ambao mtu anatoa kuunga mkono jibu hilo.
Kuna sababu kadhaa za hali ya Afrika na kuna vichocheo na wezeshaji wa mapinduzi ya viwanda.
Kawaida, neno "mapinduzi ya viwanda" linahusishwa na Mapinduzi ya Viwanda vya Uingereza, ambayo inaaminiwa kuanza katika nusu ya pili ya karne ya kumi na nane.
Walakini, maana ya neno hilo inapingwa. Baadhi ya wasomi wanadai kuwa neno hilo ni la kudanganya, katika kesi ya Mapinduzi ya Viwanda vya Uingereza, kwa sababu hakukuwa na mabadiliko makubwa au kasi ya mabadiliko katika jamii - mabadiliko yalikuwa ya taratibu na sio ya ghafla.
Hata inapendekezwa kuwa viwango vya ukuaji wa uchumi katika wakati ambao mara nyingi huchukuliwa kuwa mwanzo wa Mapinduzi ya Viwanda vya Uingereza vilikuwa chini kuliko kipindi cha awali.
Sio tu maana ya neno hilo ambalo linaibua mjadala. Kutambua sababu zilizosababisha Mapinduzi ya Viwanda vya Uingereza imekuwa suala lenye utata.
![](https://cdn-i.pr.trt.com.tr/trtafricaswa/16508407_30-37-918-584.png)
Wahistoria wa uchumi wameendelea kujadili suala hili, wengine wakitaja taasisi za kisiasa kama chanzo kikuu cha Mapinduzi ya Viwanda vya Uingereza, wakati wengine wanaita uzoefu wa kipekee wa idadi ya watu ya Uingereza kuwa chanzo chake.
Pia kuna wale wanaoashiria athari ya sayansi ya Newtonian ambayo ilichochea uvumbuzi uliobadilisha uzalishaji wa viwanda na jamii kwa ujumla.
Hii inaonyesha kuwa "Kuelezea mapinduzi ya viwanda ni tatizo kubwa katika sayansi ya kijamii, na matukio yote ya awali yametajwa kama sababu.
Kwa kuzingatia utata unaohusiana na neno mapinduzi ya viwanda, hapa linatumika kuelezea ukuaji endelevu wa uzalishaji katika uchumi unaosababisha mabadiliko katika jamii kwa ujumla.
Mabadiliko ya Mtazamo
Mapinduzi ya viwanda barani Afrika yatakuwa tofauti na mapinduzi ya viwanda ya zamani katika njia nyingi kwa sababu mazingira ya Afrika ni tofauti sana na mazingira ambamo yalitokea. Lakini Afrika inaweza kujifunza baadhi ya masomo kutokana na mapinduzi ya viwanda ya zamani.
![](https://cdn-i.pr.trt.com.tr/trtafricaswa/16508442_35-0-909-505.png)
Moja ya vichocheo muhimu zaidi vya mapinduzi ya viwanda barani Afrika ni mabadiliko ya mtazamo, ambayo mara nyingi husababisha mabadiliko ya tabia, maamuzi, na zaidi ya yote matarajio ya watu.
Mabadiliko haya ya mtazamo sio tu hali ya kiakili, yanasababishwa na hali ya chini ya ajira, ajira duni, na mapato ya kibinafsi ya chini katika muktadha wa Afrika leo.
Hii imesababisha imani kati ya vijana kwamba "sisi" tunapaswa kuwa bora kama watu na kama bara. Mabadiliko haya ya mtazamo yanahisiwa sana kati ya vijana ninavyoingiliana nao kama mshauri, mtafiti, na mwanasayansi.
Matokeo ya hii ni ongezeko la bidii, ubunifu na ubunifu katika kukabiliana na changamoto za kila siku na hatua kwa hatua kuchochea mapinduzi ya bidii, ambayo daima yamekuwa kabla ya mapinduzi ya viwanda.
Katika hali ya sasa ya Afrika, kauli kwamba 'hitaji ndiyo mama wa uvumbuzi wote' ni sababu muhimu. Hii inaonekana katika mtazamo chanya unaokua kuelekea ujasiriamali.
Sehemu kubwa ya hii inasababishwa na ukosefu wa ajira rasmi, na hiyo ndiyo pointi muhimu ya hitaji kuwa kichocheo cha mapinduzi ya viwanda.
Vichocheo vingine ni pamoja na mabadiliko ya kihistoria katika bara hilo, yaliyojionesha kupitia ukuaji wa haraka wa Idadi ya Watu Wenye Uwezo wa Kufanya Kazi (WAP), na bara hilo linatarajiwa kuchangia asilimia 35 ya nguvu kazi ya ulimwengu ifikapo 2050 na nusu ifikapo 2100.
Mpango mji ni vichocheo vingine vya mapinduzi ya viwanda barani Afrika, vikiunganishwa na idadi ya watu wa mijini inayojitahidi kupata mafanikio katika mazingira magumu wanayoishi.
Shinikizo linaloongezeka kwenye ardhi na uwiano unaopungua wa kazi kwa ardhi ya kilimo katika muktadha wa mavuno ya chini ya mazao ni vichocheo vingine.
Biashara huru na dijitali
Vichocheo vya mapinduzi ya viwanda barani Afrika vinaweza kuanzisha wakati wa mabadiliko, lakini ili mabadiliko haya yadumu, lazima kuwe na wezeshaji.
Wezeshaji muhimu ni pamoja na huduma za msingi zinazojulikana kama huduma msingi kama usafirishaji, mawasiliano, fedha na huduma za biashara, huduma za usafirishaji, nishati, huduma za dijitali, huduma za maji, na anuwai ya huduma za kijamii ikiwa ni pamoja na afya na elimu. Kutoa huduma hizi zinahitaji miundombinu ya kisasa.
Kuundwa kwa soko moja na minyororo ya thamani ya kikanda kupitia Mkataba wa Biashara Huria wa Bara la Afrika (ACFTA) pia ni wezeshaji wa mapinduzi ya viwanda barani Afrika.
Ili wezeshaji hawa wote wadumishe mapinduzi ya viwanda, lazima kuwepo sera ya viwanda ambayo inashikamana na kila kitu ili kuchochea ukuaji wa haraka wa uzalishaji.
Kuna maoni maarufu kwamba dijitali itachochea na kuendesha ukuaji wa viwanda barani Afrika.
Wakati dijitali ni muhimu katika kujenga mazingira yanayowezesha mabadiliko ya viwanda, vichocheo halisi vya mapinduzi ya viwanda barani Afrika vimejificha katika hali na rasilimali ya bara hilo.
Mwandishi, Profesa Horman Chitonge, ni mhadhiri katika Kituo cha Masomo ya Kiafrika, Chuo Kikuu cha Cape Town.