Madaxweynaha Turkiga Recep Tayyip Erdogan ayaa sheegay in dunidu wajahayso isbeddel shaqo oo la mid ah kii Kacaankii Warshadaha, kaas oo ay horseedayaan garaadka macmalka ah (AI), robotyada iyo isbeddelka degdegga ah ee tiknoolajiyadda.
Isagoo ka hadlayay Shirweynaha 6-aad ee Xirfadaha OECD oo Isniintii ka dhacay Istanbul, Erdogan wuxuu sheegay in dowladuhu ay tahay inay si sax ah u fahmaan una maareeyaan isbeddelkan, maadaama shaqooyin kala duwani ay meesha ka baxayaan, kuwo cusubna soo baxayaan, isla markaana awoodda aadanaha ay noqoneyso qodobka ugu muhiimsan ee awoodda qaran.
“Xitaa marka la eego xaqiiqada waxa loo yaqaan ‘warshadaha mugdiga ah’ oo keliya, waa ku filan tahay in la muujiyo inaan wajahayno hir isbeddel shaqo oo la mid ah Kacaankii Warshadaha,” ayuu yiri.
Wuxuu sharaxay in xarumaha wax soo saar ee si buuxda otomaatigga u ah, kuwaas oo loo yaqaan warshadaha mugdiga ah, ay yihiin calaamad cad oo muujinaysa sida qotada dheer ee goobaha shaqadu isu beddelayaan.
Kobaca Garaadka Macmalka ah (AI)
Erdogan wuxuu sheegay in suuqa caalamiga ah ee robotyada, oo hadda lagu qiimeeyo qiyaastii $100 bilyan, la filayo inuu gaaro $25 tiriliyan marka la gaaro sannadka 2050, taas oo muujinaysa baaxadda isbeddelka soo socda.
Inkasta oo kororka AI uu keenayo fursado waaweyn, wuxuu ka digay in sidoo kale ay jiraan khataro bulsho oo halis ah haddii dalalku aysan diyaarin shaqaalahooda.
Wuxuu tilmaamay sinnaan la’aanta qaab-dhismeedka ee ka dhigaysa haweenka, muhaajiriinta iyo ardayda nugul inay si buuxda uga qayb qaadan karin dhaqaalaha.
“Dal kasta oo ka tagaya qayb weyn oo ka mid ah awooddiisa aadanaha oo ay noqonayaan kuwo aan la adeegsan karin ma gaari karo horumar dhab ah oo xooggan,” ayuu yiri.
Wuxuu adkeeyay in tani aysan ahayn oo kaliya arrin dhaqaale, balse ay sidoo kale tahay arrin caddaalad bulsho iyo adkeysiga qaran ee muddada dheer.
Turkiga oo beegsanaya shaqo abuurka dhalinyarada iyo shaqaale xooggan
Erdogan wuxuu sheegay in himilada “Qarniga Turkiga” ay diiradda saareyso awoodda aadanaha iyo iskaashi xooggan oo u dhexeeya dowladda iyo ganacsiga gaarka loo leeyahay, jaamacadaha, ururada shaqaalaha, dowladaha hoose iyo bulshada rayidka ah.
Wuxuu xusay in shaqooyinka aan rasmiga ahayn ay hoos uga dhaceen in ka badan 52 boqolkiiba bilowgii 2000-meeyadii ilaa 24 boqolkiiba sannadka 2025, isagoo ku tilmaamay tan waxqabadka ugu wanaagsan ee suuqa shaqada ee dalka muddo 23 sano ah.
Waxbarashada farsamada gacanta ayuu sheegay in dib loo qaabeeyay si ay si dhow ula jaanqaaddo baahiyaha warshadaha iyo ganacsiga.
“Hadafkeenna waa inaan shaqo gelinno 3 milyan oo dhalinyaro ah saddexda sano ee soo socota,” ayuu yiri.
Wuxuu sidoo kale iftiimiyay horumarada ka jira ka qaybgalka haweenka ee shaqada, oo ay ku jiraan heerarka shaqo ee sare iyo isbeddello sharciyeed oo kordhiyay fasaxa umusha ee hooyooyinka shaqeeya ilaa 24 toddobaad.
Erdogan wuxuu sheegay in hay’adaha sida OECD ay weli muhiim yihiin xilligan isbeddelka dhaqaale iyo juqraafi-siyaasadeed ee caalamiga ah, isagoo ammaanay Xarunta OECD ee Istanbul doorkeeda ku aaddan taageeridda wadahadalka caalamiga ah iyo qorsheynta siyaasadaha.
