Xoghayaha Guud ee Aagga Ganacsiga Xorta ah ee Qaaradda Afrika (AfCFTA), Wamkele Mene, ayaa magaalada Muqdisho wadahadal kula yeeshay hoggaanka Xiriirka Ururrada Shaqaalaha Soomaaliyeed (FESTU), xilli Soomaaliya ay hore ugu sii socoto hirgelinta heshiiska ganacsiga xorta ah ee qaaradda.

Kulanka oo dhacay Isniintii ayaa waxaa isugu yimid wafdi ka socday AfCFTA oo uu hoggaaminayay Mene iyo madaxda FESTU oo uu hoggaaminayay Xoghayaha Guud Cumar Faaruuq Cismaan. Wadahadallada ayaa diiradda lagu saaray ka qaybgalka Soomaaliya ee suuqa ganacsiga xorta ah ee qaaradda, ilaalinta xuquuqda shaqaalaha inta lagu jiro geeddi-socodka isdhexgalka ganacsiga, abuurista shaqooyin hufan iyo doorka wadahadalka bulshada.

Wadahadallada ayaa dhacay intii lagu guda jiray booqashadii ugu horreysay ee rasmiga ah ee Mene uu ku yimid Soomaaliya 16-kii ilaa 18-kii Agoosto, waxayna daba socdeen markii Soomaaliya ay 31-dii Luulyo 2026 dhammaystirtay hannaanka ansixinta heshiiska ee gudaha dalka. Soomaaliya ayaa hadda diiradda saaraysa hirgelinta heshiiska iyo u diyaarinta ganacsatada, wax-soo-saarayaasha iyo shaqaalaha Soomaaliyeed inay ka faa’iidaystaan suuqa ballaaran ee Afrika.

Intii ay wadahadalladu socdeen, FESTU ayaa soo dhoweysay go’aanka Mene ee ah inuu si toos ah ula kulmo ururrada shaqaalaha, waxayna adkeysay in ka qaybgalka Soomaaliya ee AfCFTA uu gacan ka geysto xoojinta wax-soo-saarka gudaha, qiime-ku-darka iyo dhoofinta, halkii dalku inta badan ka ahaan lahaa suuq lagu iibiyo badeecadaha meelo kale lagu soo saaro.

Xiriirka ayaa sheegay in helitaanka suuqyada Afrika uu Soomaaliya siinayo fursado ay ku soo jiidan karto maalgashi wax-soo-saar leh, ku horumarin karto xirfadaha, kuna abuuri karto shaqooyin hufan, iyadoo isla markaana la xoojinayo awoodda ganacsatada iyo wax-soo-saarayaasha Soomaaliyeed ay kula tartami karaan suuqyada qaaradda.

FESTU ayaa sidoo kale tilmaamtay muhiimadda ay leedahay in ururrada shaqaalaha laga qaybgeliyo hirgelinta AfCFTA, iyadoo tusaale wanaagsan oo wadahadal bulsho ah oo u dhexeeya dowladda, ganacsatada iyo ururrada shaqaalaha ku tilmaantay ka qaybgalkeeda Guddiga Qaran ee Hirgelinta AfCFTA ee Soomaaliya.

Xiriirka ururrada shaqaalaha qaranka ayaa adkeeyay in go’aannada la xiriira ganacsiga iyo maalgashigu ay saameyn toos ah ku leeyihiin shaqooyinka, mushaharka, xaaladaha shaqada iyo heerarka xuquuqda shaqaalaha. Sidaas darteed, ururrada shaqaaluhu waa inay cod muuqda ku yeeshaan dejinta siyaasadaha iyo go’aannada ka dhasha geeddi-socodka isdhexgalka dhaqaale.

Iyadoo ka duulaysa mowqifyada ay soo bandhigeen Xiriirka Caalamiga ah ee Ururrada Shaqaalaha (ITUC) iyo ITUC-Africa, FESTU ayaa ku baaqday wadahadal joogto ah oo nidaamsan oo dhex mara Xoghaynta AfCFTA iyo ururrada shaqaalaha, oo ay ku jirto in ururrada shaqaaluhu wakiillo ku yeeshaan hay’adaha ay khuseyso ee heer qaaradeed.

“Shaqaaluhu waxay udub-dhexaad u yihiin wax-soo-saarka, adeegyada iyo ganacsiga. Marka Soomaaliya ay sii horumarinayso ka qaybgalkeeda AfCFTA, waxaan dooneynaa inaan aragno ganacsi iyo maalgashi abuuraya shaqooyin hufan, ilaalinaya xuquuqda shaqaalaha, isla markaana faa’iidooyin dhab ah u keenaya shaqaalaha iyo qoysaskooda,” ayuu yiri Cismaan.

Wuxuu intaas ku daray in hannaan joogto ah oo xiriir oo u dhexeeya ururrada shaqaalaha iyo AfCFTA, Soomaaliya gudaheeda iyo guud ahaan qaaradda, uu gacan ka geysan doono xaqiijinta in ajandaha ganacsiga xorta ah ee Afrika uu dadka udub-dhexaad u ahaado, isla markaana uu shaqaalaha u horseedo faa’iidooyin dhaqaale iyo bulsho oo la taaban karo.

Mene ayaa soo dhoweeyay doorka FESTU ee geeddi-socodka isdhexgalka dhaqaale ee Soomaaliya, oo ay ku jiraan u ololaynteedii ansixinta Heshiiska AfCFTA iyo dadaallada ay ku horumarinayso wadahadalka bulshada ee ay la leedahay Dowladda Federaalka.

Xoghayaha Guud ee AfCFTA ayaa ka qaybgalka firfircoon ee FESTU ee hannaanka hirgelinta heshiiska ee Soomaaliya ku tilmaamay tusaale wanaagsan, wuxuuna sidoo kale tilmaamay dadaallada ballaaran ee lagu xoojinayo xiriirka u dhexeeya Xoghaynta AfCFTA iyo ururrada shaqaalaha ee guud ahaan Afrika.

Kulanka ayaa sidoo kale looga hadlay muhiimadda iskaashiga dowladda, ganacsigayada gaarka loo leeyahay iyo ururrada shaqaalaha, xilli kororka ganacsiga dalalka Afrika dhexdooda uu furayo fursado cusub oo dhinacyada wax-soo-saarka, maalgashiga iyo shaqo-abuurka ah.

FESTU iyo hoggaanka AfCFTA ayaa diyaar u ah inay iska kaashadaan hirgelinta waajibaadka AfCFTA ee Soomaaliya, iyadoo ururrada shaqaaluhuna ay doonayaan inay door weyn ku yeeshaan nidaamka ganacsiga xorta ah ee Afrika ee sii kobcaya.