Dareen farxadeed iyo rajo xooggan ayaa haraysay dalka Soomaaliya, iyadoo dalku isku diyaarinayo soo dhaweynta markabka weyn ee qodista shidaalka ee dalka Turkiga ee lagu magacaabo Cagri Bey, kaas oo la filayo inuu 9-ka bishan Abriil soo gaaro dekedda Muqdisho.
Imaatinka markabkan ayaa astaan u ah marxalad taariikhi ah oo xambaarsan weji cusub oo ku aaddan dadaallada baarista shidaalka iyo gaaska ee Soomaaliya.
Wasiirka Batroolka iyo Macdanta Soomaaliya, Daahir Shire Maxamed, ayaa tallaabadan ku tilmaamay mid u horseedaysa dalka isbeddel dhaqaale oo waara. “Tani waa arrin aan annagoo ah shacabka Soomaaliyeed u oommanayn muddo aad u dheer, waana ku faanayaa inaan farxaddan la wadaago ummadda Soomaaliyeed,” ayuu yiri Wasiirku.
Dowladda Soomaaliya ayaa qorsheynaysa inay qabato munaasabad dabaaldeg qaran ah oo lagu maamuusayo soo xirashada markabka, taas oo uu xarigga ka jari doono Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud.
Waxaa sidoo kale munaasabadda goobjoog ka noqon doona wafdi heer sare ah oo ka socda Turkiga, kaas oo uu hoggaaminayo Wasiirka Tamarta iyo Kheyraadka Dabiiciga ah, Alparslan Bayraktar.
Safarka markabkan oo ka soo shiraacday koonfurta Turkiga 15-kii Febraayo ayaa qaatay waqti dheer sababo la xiriira arrimo farsamo.
Wasiirka Tamarta Turkiga, Alparslan Bayraktar, ayaa horay u sharxay in dhererka munaaradda qodista ee markabka Cagri Bey ay ka hor istaagtay inuu maro Kanaalka Suweys.
Taa beddelkeeda, markabku wuxuu maray marin aad u dheer oo ka fogaanaya marinnada xasaasiga ah ee gobolka, isagoo soo dhaafay Badda Dhexe, Marinka Gibraltar, Badweynta Atlaantigga, ilaa uu ka soo wareegay Rasi Rajada Wanaagsan ee koonfurta Afrika, ka hor inta uusan u soo gudbin Badweynta Hindiya iyo Gacanka Cadmeed si uu u gaaro Muqdisho.
Tani waa hawlgalkii ugu horreeyay ee qodis bad-weyn ah oo dalka Turkigu uu ka fuliyo dibadda.
Markabka ayaa la filayaa inuu hawlgalkiisa ka bilaabo goobta loo yaqaanno ceelka Curad-1, oo qiyaastii 370 kiiloomitir u jirta xeebaha Soomaaliya, iyadoo qodistuna ay si rasmi ah u bilaaban doonto dhammaadka bishan Abriil.
Madaxweynaha Turkiga Recep Tayyip Erdogan oo khadka taleefanka kula hadlay shaqaalaha markabka ka hor inta aysan soo ambabixin ayaa yiri: “Waxaan Soomaaliya ka sugeynaa warar wanaagsan, Insha’Allah.”
Go’aanka lagu qodayo ceelka Curad-1 ayaa salka ku haya xog aad u ballaaran oo sanadkii 2024-ka uu ururiyay markabka baarista shidaalka ee Oruç Reis, kaas oo sahan ku sameeyay dhul-badeed baaxaddiisu dhan tahay 4,465 kiiloomitir oo laba-jibbaaran. Qodista ceelkan ayaa la filayaa inay gaarto hoos-u-dhac dhan 7,500 oo mitir.
Markabka Cagri Bey oo dhismihiisa lagu soo afmeeray dalka Kuuriyada Koonfureed sanadkii 2024-ka, ayaa dhererkiisu yahay 228 mitir, isagoo awood u leh inuu badda hoosteeda ka qodo ilaa 12,000 oo mitir, waxaana qaadi karaa shaqaale gaaraya 200 oo qof.
Tobanaan sano, kheyraadka Soomaaliya ayaa ahaa mid xayiran sababo la xiriira colaado sokeeye, balse iskaashigan dhaqaale ee lala galay dowladda Turkiga ayaa meesha ka saaray shaki badan oo jiray, iyadoo dadweynuhu ay haatan u arkaan markabka soo xiranaya inuu yahay calaamad muujinaysa rajo dib u curatay.
