Wasiirka Maaliyadda Israa’iil Bezalel Smotrich, oo ka tirsan garabka midigta-fog, ayaa raalli-gelin ka dalbday Ra’iisal Wasaaraha Jarmalka Friedrich Merz kadib markii uu ka digay waxa uu ku tilmaamay “ku daris dhab ah” oo lagu sameynayo Daanta Galbeed ee la haysto.

Merz ayaa Isniintii sheegay inuu “aad uga walaacsan yahay isbedellada ka socda dhulalka Falastiiniyiinta,” wuxuuna intii lagu guda jiray wicitaan uu la yeeshay Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil Benjamin Netanyahu ku adkeeyay in “aysan jiri karin ku daris dhab ah oo lagu sameeyo Daanta Galbeed.”

Jawaab ahaan, Smotrich ayaa soo saaray bayaan adag, isagoo xusay Maalinta Xusuusta Holocaust si uu u canaanto Berlin. Wuxuu sheegay in hoggaamiyaha Jarmalka uu “madaxiisa hoos u dhigo oo kun jeer raalli-gelin bixiyo” halkii uu “ku dhiiran lahaa inuu akhlaaq ka hadlo,” isagoo diiday waxa uu ku tilmaamay “tilmaamo” ka imanaya Yurub oo loo jeedinayo Israa’iil.

Wasiirka, oo lagu yaqaan aragtiyo xagjir ah oo ku saabsan dhulka Falastiin, ayaa siyaasadaha Israa’iil ku tilmaamay inay yihiin sii wadidda “soo noqosho taariikhi ah” oo uu ugu yeeray dhulkeeda muqaddaska ah, isagoo dhaleeceynta caalamiga ah ku tilmaamay munaafaqnimo.

Hadalladiisa ayaa imanaya iyadoo ay sii kordhayaan walaacyada ku saabsan ficillada Israa’iil ee Daanta Galbeed ee la haysto, halkaas oo ururrada xuquuqda iyo kormeerayaasha caalamiga ahi ay ka digayaan ballaarinta degsiimooyinka, la wareegista dhulka iyo rabshadaha sii kordhaya ee ay sameeyaan deganeyaasha sharci darrada ah ee ka dhanka ah Falastiiniyiinta.

Ballaarinta sharci darrada ah oo sii xoogeysaneysa

Sida ay sheegayaan warbixinno badan, mas’uuliyiinta Israa’iil ayaa ballaariyay xarumo degsiimo, la wareegay dhul ay leeyihiin Falastiiniyiin, isla markaana adkeeyay xakamaynta militari ee qaybo badan oo ka mid ah dhulka.

Bulshooyinka Falastiiniyiinta ayaa wajahaya burburinta guryaha, barakicin qasab ah iyo xannibaado dhaqdhaqaaq, halka weerarrada ay geystaan deganeyaasha, oo badanaa ay ilaaliyaan ciidamada Israa’iil, ay sii kordheen bilihii la soo dhaafay.

Bulshada caalamka ayaa si weyn u aragta degsiimooyinka Israa’iil ee Daanta Galbeed inay yihiin kuwo sharci darro ah marka loo eego sharciga caalamiga ah, aragti si joogto ah u xaqiijisay Qaramada Midoobay.

Is-weydaarsigan ugu dambeeyay ayaa muujinaya xiisadaha sii kordhaya ee u dhexeeya Israa’iil iyo dowladaha Yurub iyadoo ay sii kordhayaan baaqyada ku aaddan isla xisaabtan ku saabsan siyaasadaha loo arko inay sii xoojinayaan gumeysiga isla markaana wiiqaya rajada nabad caddaalad ah oo loo helo Falastiiniyiinta.