Wasiirrada caafimaadka ee dalalka Afrika ayaa lagu casuumay “shir degdeg ah oo khadka internetka lagu qabanayo” si looga wada hadlo faafitaanka cudurka Ebola, kaddib markii Nigeria ay xaqiijisay kiiskii ugu horreeyay ee cudurkaas laga diiwaangeliyo dalka.
Agaasimaha Guud ee Xarumaha Xakamaynta iyo Ka Hortagga Cudurrada Afrika (Africa CDC), Dr. Jean Kaseya, ayaa sheegay in shirka oo dhacaya 28-ka Oktoobar uu “xoojin doono dadaalladeenna wadajirka ah ee wax looga qabanayo cudurka.”
Nigeria ayaa Talaadadii shaacisay kiiskii ugu horreeyay ee Ebola, kaas oo lala xiriiriyay qof safar kaga yimid Uganda oo dalka soo gaaray horraantii bishan.
Uganda, oo bishii Luulyo ku dhawaaqday inay dalkeeda ka ciribtirtay Ebola kaddib markii laga diiwaangeliyay 20 kiis, ayaa beenisay sheegashada ah in kiiskii ugu horreeyay ee Nigeria uu ka yimid dalkeeda. Mas’uuliyiinta Nigeria ayaa sheegay inay ku raad-joogaan 44 qof oo la kulmay qofka cudurka laga helay.
Baaq ku aaddan u diyaargarowga cudurka
Nigeria iyo Kenya, oo laga diiwaangeliyay sagaal kiis, ayaa noqday dalalkii ugu dambeeyay ee laga soo sheegay kiisas lala xiriiriyay dad safar ku maray Uganda.
Sida ay sheegtay Hay’adda Caafimaadka Adduunka (WHO), faafitaankii ugu dambeeyay ee cudurka ayaa markii ugu horreysay laga ogaaday Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ah ee Congo bishii Maajo, kaddib markii uu bilooyin faafayay iyadoo aan la ogaan.
Tan iyo markaas, cudurka ayaa ku dhacay in ka badan 9,500 oo qof, wuxuuna dilay ku dhowaad kala bar dadkaas, taas oo ka dhigeysa faafitaankii Ebola ee ugu dhaqsaha badnaa taariikhda.
“Ebola wuxuu hadda saameynayaa saddex gobol oo Afrika ka tirsan. Xaaladdu waxay u baahan tahay tallaabo degdeg ah iyo hoggaan siyaasadeed oo heerka ugu sarreeya ah,” ayuu Kaseya ku sheegay qoraal uu ku baahiyay barta X.
WHO ayaa Arbacadii sheegtay inay kula talisay “dhammaan dalalka gobolka inay sii wadaan heer sare oo diyaar-garow ah, maadaama faafitaanka cudurka ee Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ah ee Congo uu weli isbeddelayo.”
‘Xaalad faraha ka baxday’
Qaybo ka mid ah Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ah ee Congo, oo ay ku jirto Waqooyiga Kivu, mas’uuliyiinta caafimaadka ayaa sheegay in cudurku faraha ka baxay, iyadoo inta badan dhimashada la diiwaangeliyay ay ka dhacday bulshada dhexdeeda, halka dadaallada lagu raadraacayo dadka xiriirka la sameeyay bukaannada ay la jaanqaadi la’yihiin xawaaraha faafitaanka cudurka.
Faafitaankan ayaa waxaa sababay nooca dhifka ah ee fayraska Bundibugyo, kaas oo aan weli lahayn tallaal ama daaweyn la ansixiyay. Dalka Faransiiska ayaa sidoo kale laga diiwaangeliyay hal kiis.
