Yayin da aka ja labulen taron NATO da aka yi a Ankara ranar Laraba, shugabannin ƙungiyar sun yi hasashen haɗin kai duk da yanayin da ake ciki na rikice-rikice a fannin siyasa wanda yaƙin Rasha da Ukraine ya haifar, da ƙaruwar tashin hankali a Gabas ta Tsakiya da kuma ƙaruwar rashin tabbas game da tsarin tsaron duniya a nan gaba.

Ana iya tunawa da taron a matsayin lokacin da NATO ta fara ayyana abin da wasu jami'an Turkiyya suka bayyana a matsayin matakinta na gaba.

A cikin jawabin bayan taron, Ministan Harkokin Wajen Turkiyya Hakan Fidan ya ce taron ya shimfida harsashin "ƙarfafa Turai a cikin NATO mai ƙarfi" a ƙarƙashin hangen nesa na "NATO 3.0" - ra'ayi da ke nuna ci gaban ƙungiyar zuwa ga ƙarin shirye-shiryen soji, ƙarfin masana'antu na tsaro da haɗin gwiwa a cikin yanayin tsaro mai sauyawa.

A wajen Sakatare Janar na NATO Mark Rutte, Shugaban Amurka Donald Trump da Shugaban Turkiyya Recep Tayyip Erdogan, taron ya wakilci fiye da wani taron shekara-shekara. Taron manema labarai na ƙarshe sun nuna cewa ƙungiyar za ta shiga wani sabon mataki - wanda za a auna nasara ba wai da sanarwa ba, sai dai da zartarwa.

Taron Ankara ya nuna cewa manyan abubuwan da NATO ke sa wa a gaba suna canzawa. Kuɗaɗen da ake kashewa a fannin tsaro, wanda a da su ne batun muhawara mafi zafi da ƙawancen ya yi, ya ƙara zama ruwan dare ga tambayoyi game da ƙarfin masana'antu, samar da sojoji, ƙirƙire-ƙirƙire a fannin fasaha da kuma ikon mayar da martani a lokaci guda ga matsalolin tsaro da dama.

Babban ƙalubalen yanzu shi ne ba a tilasta wa ƙawayen su kashe kuɗi da yawa ba. Yana tabbatar da cewa za su iya cim ma nasara.

Daga kashe kuɗaɗe zuwa karfin soji

Wataƙila saƙon da ya fi bayyana daga Ankara shi ne cewa NATO ta yi imanin cewa zamanin saka hannun jari da ba zai isa ba ya ƙare.

Rutte ya yi ta bayyana taron a matsayin wanda ya mayar da hankali kan aiwatarwa maimakon alkawururruka, yana mai kara wa da cewa alkawuran da ƙawayen suka yi yanzu suna buƙatar tabbatar da su zuwa ainihin ƙarfin soja.

Trump ya yi irin wannan bayanin, duk da cewa ya yi hakan a cikin salonsa mai faɗi.

"Mun tattauna ci gaban da sauran mambobi ke samu zuwa ga burin kashi 5 cikin ɗari, kuma suna samun babban ci gaba," in ji Trump, yana mai iƙirarin cewa ƙawayen za su kashe sama da dala tiriliyan 1 a kowace shekara kan tsaro.

Shekaru da yawa, taron kolin NATO ya ta'allaka ne kan ko ƙawayen za su cika ma'aunin kashe kashi 2 cikin ɗari. Ankara ta ba da shawarar cewa muhawarar ta canza a yanzu.

Yanzu an mayar da hankali kan yadda za a iya mayar da waɗannan jarin cikin sauri zuwa rundunonin da za a iya tura su yaki, harsasai, tsarin tsaron sama da kayayyakin more rayuwa na zamani.

Masana’antun tsaro sun zama kadarori masu kima

Wani jigon taron kolin da ya fi daukar hankali shi ne samar da tsaro.

Trump ya yi ta jayayya akai-akai cewa karfin samarwa - ba wai kawai saye ba - zai fayyace shirin NATO na nan gaba.

"Muna yin mafi kyawun kayan aikin tsaro a duniya," in ji shi, yana mai nuni ga shirye-shiryen fadada karfin kera makamai masu linzami da sauran makamai na zamani a Amurka.

Ya yi muhawara da cewa kada kawaye su sake jiran shekaru kafin a samu kayan aikin soja, amma daga karshe su sami kayan aiki cikin 'yan makonni yayin da samar da kayayyaki na masana'antu ke kara sauri.

Rutte ya kuma jaddada bukatar da ke akwai ga mambobin NATO kan su fadada karfin masana'antar tsaro bayan shekaru da samar da kayayyaki ya gaza yin daidai da karuwar bukatar tsaro.

Ga kawancen da ke fuskantar dogon yakin Ukraine yayin da yake shirin fuskantar kalubale a wasu wurare, ana kara kallon ikon kera makamai a matsayin wani bangare na samun kariya.

Turkiyya na son taka rawa mafi girma a NATO

Ɗaukar nauyin taron ya kuma bai wa Turkiyya damar nuna rawar da take takawa a cikin ƙungiyar.

Erdogan ya jaddada cewa Turkiyya tana jagorantar rundunar ƙasa ta biyu mafi girma a NATO kuma har yanzu tana da muhimmanci ga tsaro a ɓangaren kudu maso gabashin ƙungiyar.

Amma saƙonsa ya wuce ƙarfin soji.

Ya bayyana cewa Turkiyya ta zama ɗaya daga cikin 'yan tsirarun mambobin NATO da za su iya samar da jiragen yaƙi, tankuna, jiragen ruwa, jiragen sama marasa matuƙa da garkuwar makamai masu linzami da kansu.

"A yau, dangane da kashe kuɗi a fannin tsaro, ƙarfin soja da masana'antar tsaro da ke ƙarƙashinsu, mun riga mun fi sauran abokan hulɗa da yawa," in ji Erdogan, yana mai nuna ayyukan 'yan asalin ƙasar kamar Garkuwar Makamai Masu Linzami ta Steel Dome da kuma nasarar da jiragen saman Turkiyya marasa matuƙi suka samu a duniya.

Taron da kansa ya ƙarfafa wannan saƙon.

Shirye-shiryen tsaro na ƙasashen duniya da aka sanar a Ankara sun haɗa da halartar Turkiyya, wanda ya jaddada manufar Ankara ta sanya kanta ba kawai a matsayin abokiyar gaba ba, har ma a matsayin mai ba da gudunmawa ga yanayin masana'antar tsaro ta NATO.

Tattaunawar F-35 a yayin da alakar tsaro ta Turkiyya da Amurka ke habaka

Wani sakamakon taron da aka sa ido sosai a kai shi ne kalaman Trump masu kyau game da Turkiyya.

Da aka tambaye shi game da buƙatar Ankara ta sake shiga shirin samar da F-35 na dogon lokaci, Trump ya yaba wa Erdogan a matsayin "mutum mai girma" kuma ya ce inda ya dosa na da kyau.

"Abin da na ke nufi shi ne, ku kalla, ya yi komai. Ya taimaka mana ta hanyoyi daban-daban," in ji Trump.

A nasa bangaren, Erdogan ya ce Trump ya ɗauki "hanyar da ta dace" game da batun kuma ya bayyana kwarin gwiwar cewa daga ƙarshe Turkiyya za ta karɓi jiragen yaƙin na zamani.

Bayanan Trump da Erdogan sun nuna ci gaba mai kyau a dangantakar tsaro ta ƙasashen biyu bayan shekaru da suka gabata na tashin hankali da ya samo asali daga sayen garkuwar makamai masu linzami samfurin S-400 da Turkiyya ta yi a Rasha.

Sama da batun Ukraine

Duk da cewa yakin Rasha da Ukraine ya ci gaba da zama babban abin da ke damun NATO a fannin tsaro, taron kolin ya kuma nuna yadda manufofin kawancen suka fadada.

Trump ya sadaukar da mafi yawan taron manema labarai na ƙarshe ga Iran, yana mai cewa matakin soja na Amurka na baya-bayan nan ya hana Tehran mallakar makaman nukiliya.

Erdogan ya yi amfani da kalamansa don sabunta kira ga diflomasiyya a Ukraine da Gabas ta Tsakiya.

"Babu wanda ya sha kashi a cikin zaman lafiya mai adalci," in ji shi, yana mai sake nanata tayin Turkiyya na karbar bakuncin tattaunawar da aka sabunta tsakanin Rasha da Ukraine yayin da yake gargadin cewa yankin "ba zai iya jure sabbin tashe-tashen hankula ko sabbin rikice-rikice ba."

Maimakon maye gurbin aikin NATO na gargajiya, waɗannan batutuwan suna ƙara zama wani ɓangare na kawancen.

Hanyar da za a bi bayan Ankara

Idan tarukan kolin NATO na baya suka zama na bayyana sabbin alkawurra, za a iya tunawa da taron Ankara saboda mayar da hankalin ƙungiyar zuwa ga aiwatarwa.

Taron ya riga ya samar da wasu sakamako masu inganci waɗanda za su iya tsara ƙungiyar a cikin shekaru masu zuwa. Shugabannin sun sake jaddada himmar zuwa ga sabon ma'aunin kashe kuɗi na kashi 5 cikin ɗari na tsaro, sun bayyana sabbin tsare-tsare na masana'antar tsaro ta ƙasa da ƙasa da nufin haɓaka samarwa da saye, faɗaɗa haɗin gwiwa kan fasahohin zamani da suka haɗa da jiragen sama marasa matuƙa da kirkire-kirkire, da kuma ƙarfafa matsayin NATO na dogon lokaci kan barazanar tsaro da ke tasowa.

Taron ya kuma jaddada babbar rawar da ƙawaye kamar Turkiyya ke takawa wajen ƙarfafa ƙarfin masana'antu da na soja na ƙungiyar. Maimakon sake fasalta NATO cikin dare ɗaya, Ankara ta kafa harsashin mataki na gaba na daidaitawa na ƙungiyar. Muhimmancinta ya ta'allaka ne a kan alkiblar da ta kafa.

Ƙara yawan kashe kuɗi na tsaro, faɗaɗa samar da kayayyaki a masana'antu, haɗin gwiwar tsaro da kuma ƙara mai da hankali kan juriya wanda a yanzu su ne ginshiƙan mataki na gaba na NATO.

Waɗannan burace-burace za su iya zama gaskiya kuma su tantance makomar ƙungiyar, kamar yadda aka nuna a cikin sanarwar da aka bayar a Ankara.