| Hausa
NIJERIYA
3 minti karatu
An samu mutum 11,000 da ke fama da cutar tarin fuka a Jihar Filaton Nijeriya
Hukumomi sun yi gargaɗin cewa tsangwama da rashin ilimi kan cutar na hana wasu daga cikin jama'a samun kulawar lafiya yadda ya dace kuma a cikin lokaci.
An samu mutum 11,000 da ke fama da cutar tarin fuka a Jihar Filaton Nijeriya
Nijeriya na ci gaba da kasancewa ɗaya daga cikin ƙasashen da cutar tarin fuka ta fi addaba a duniya.

A Jihar Filato da ke yankin tsakiyar Nijeriya an samu kimanin mutum 11,000 da suka kamu da cutar tarin fuka (TB) a shekarar 2026. An gano marasa lafiya 2,047 tare da fara ba su magani tsakanin watan Yuli da Satumba, kamar yadda wani jami’in lafiya ya bayyana.

Yohanna Bot, jami’in sa ido da tantance sakamakon shirin yaƙi da cutar tarin fuka na jihar, ne ya bayyana waɗannan alkaluma a wani taron wayar da kan kafafen yaɗa labarai da aka gudanar a Jos, babban birnin jihar, a yammacin ranar Lahadi.

A cikin wata sanarwa da ya aikewa kamfanin dillancin labarai na Anadolu, Bot ya ce an ƙididdige yawan masu cutar ne bisa hasashen cewa akwai mutane 219 masu cutar a cikin kowane mutum 100,000. Ya ƙara da cewa ana ba marasa lafiyar da aka gano magani a cibiyoyin kiwon lafiya daban-daban a faɗin jihar.

Ya danganta yaɗuwar cutar tarin fuka da yadda take yaɗuwa ta iska, cunkoson jama’a, rashin ingantaccen abinci mai gina jiki da kuma raunin garkuwar jiki. Ya kuma bayyana cewa yara ‘yan ƙasa da shekaru biyar da tsofaffi na cikin waɗanda suka fi fuskantar barazanar kamuwa da cutar.

Fahimta marar kyau game da cutar

Jami’in ya kuma yi gargaɗin cewa kyama da kuma fahimta marar kyau game da cutar na hana wasu mazauna yankin neman kulawar likita a kan lokaci.

Ya ce har yanzu wasu mutane na danganta cutar tarin fuka da abubuwan da suka shafi ruhi ko kuma tsafe-tsafe.

Rashin tsaro da tilasta wa mutane barin muhallansu sun ƙara dagula ƙoƙarin gano masu cutar da kuma ba su magani, musamman a ƙananan hukumomin Mangu, Jos ta Kudu da Barkin Ladi, inda tashe-tashen hankula suka tilasta wa mazauna yankin komawa sansanonin ‘yan gudun hijira a cikin ƙasarsu.

Bot ya ce ma’aikatan lafiya na ba da fifiko ga kai ziyara cikin al’umma da kuma gudanar da gwaje-gwaje domin gano masu cutar tun da wuri a sansanonin ‘yan gudun hijira da cibiyoyin gyaran hali.

Ya kuma nuna damuwa kan ƙarancin magungunan cutar tarin fuka, inda ya danganta matsalar da tangardar hanyoyin samar da magunguna da kuma dogaro sosai da tallafin kuɗi daga ƙasashen waje, musamman tallafin Asusun Tallafa wa Yaƙi da AIDS, Tarin Fuka da Zazzabin Cizon Sauro na Duniya (Global Fund).

Nijeriya na ci gaba da kasancewa cikin ƙasashen duniya da ke da yawan masu fama da cutar tarin fuka.

Ana iya kare kai daga cutar tarin fuka kuma ana iya warkar da ita. Sai dai jinkirin gano cutar, ƙarancin damar samun magani da kuma kyamar da al’umma ke nuna wa masu cutar na ci gaba da zama manyan ƙalubale ga ƙoƙarin daƙile yaɗuwarta.

Rumbun Labarai
Shugaba Tinubu ya yi sababbin naɗe-naɗe a Hukumar Zaben Nijeriya Mai Zaman Kanta (INEC)
Kansar mahaifa ta kashe mutum 7,093 cikin shekara ɗaya a Nijeriya: Gwamnati
Simon Ekpa: An rage ɗaurin da aka yi wa shugaban 'yan a-waren Biafra a Finland
Jihohi 12 da Tinubu zai je yaƙin neman zaɓen Nijeriya na 2027
Tamowa ta ƙaru a arewa maso gabashin Nijeriya da kaso 18 cikin 100, in ji Red Cross
’Yanta’addan Boko Haram sun kashe sojoji 10 a harin da suka kai wani sansanin soji a Nijeriya
Zaɓen Nijeriya na 2027: Ba ko ina zan bi tawagar yaƙin neman zaɓen APC ba – Tinubu
IMF ya gargaɗi Nijeriya kan mayar da tallafin man fetur
Cocin Katolika a Nijeriya ta rufe makarantu da asibitinta a jihar Benue saboda matsalar tsaro
NDLEA ta kama mutum 1,860, ta ƙwace tan 5.4 na miyagun ƙwayoyi a Kano
INEC ta yi ƙarin haske kan cire sunayen wasu ‘yantakarar gwamna a zaɓen 2027
Rundunar Sojojin Nijeriya ta ce dakarunta sun kashe 'yanta'addan ISWAP fiye da 40 a Jihar Borno
Pantami ya bai wa INEC wa’adin kwana biyu ta wallafa sunansa a matsayin ɗan takarar gwamnan Gombe
'Yanbindiga sun kashe mutane 24 a sabbin hare-haren da suka kai a Nijeriya
Rahoton Bankin Duniya ya nuna ci gaba a sauye-sauyen tattalin arzikin Nijeriya: Tinubu
Hukumar NDLEA ta sake kama wata tsohuwa mai shekara 83 kan zargin safarar miyagun kwayoyi
Kotu ta yi wa mutum uku ɗaurin shekara 21 kan satan yara a Nijeriya
'Yanta'adda na Lakurawa sun kashe sojoji biyu da wani ɗan China a jihar Kebbi a Nijeriya
Gwamnatin Nijeriya za ta rage farashin man fetur tsawon kwanaki 30 a gidajen man NNPC
Bankin Duniya na hasashen tattalin arzikin Nijeriya zai bunƙasa da kashi 4.4% har zuwa 2028